Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, Gazeteciler Cemiyeti’nin açtığı dava kapsamında, BİK’in ilan kesme cezası yetkisini düzenleyen 49. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğunu belirterek AYM’ye başvurdu. AYM, bu başvuruyu değerlendirerek ilgili hükmü iptal etti.
Mahkeme, ceza gerektiren fiillerin ve bu fiillere uygulanacak yaptırımların net şekilde tanımlanmadığını, ölçülülük ilkesinin gözetilmediğini ve basın etiğini koruma amacının çerçevesinin belirsiz kaldığını vurguladı. Bu nedenle, düzenlemenin Anayasa’nın 13, 26, 28 ve 29. maddelerine aykırı olduğu sonucuna varıldı.
AYM ayrıca, BİK’in kararlarına karşı yapılan itirazların kesin olduğunu belirten hükmü de iptal etti. Bu düzenlemenin, mahkeme kararlarının denetlenmesini talep etme hakkını sınırladığı ifade edildi.
Kararın Gerekçesi: Hukuki Belirlilik ve Öngörülebilirlik Eksikliği
AYM, kararında şu gerekçelere yer verdi:
- Temel hakları sınırlayan düzenlemelerin belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir olması gerektiği,
- Kanunların keyfîliğe izin vermeyecek şekilde açık ve net ifadelerle düzenlenmesi gerektiği,
- Basın İlan Kurumu’na verilen yetkinin, hangi eylem ve işlemlere hangi süreyle ve ne ölçüde uygulanacağına dair belirli bir çerçeve sunmadığı,
- Bu durumun hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu.
Mahkeme, daha önce verdiği Yeni Gün Haber Ajansı kararına da atıfta bulunarak, 195 sayılı Kanun’un 49. maddesindeki düzenlemenin kanunilik ilkesini karşılamadığını belirtti.
Meclis’e Bildirim Yapıldı
AYM, söz konusu yapısal sorunun çözümü için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bildirimde bulundu. Kararda, basın özgürlüğüne müdahale niteliği taşıyan düzenlemelerin dar bir uygulama alanına sahip olması ve açık, net ifadelerle düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.
