ABD merkezli sivil toplum kuruluşu Freedom House, bu yılki “İnternet Özgürlüğü” raporunu yayımladı. Rapora göre küresel ölçekte internet özgürlüğü 15 yıldır geriliyor. Raporda incelenen 72 ülkeden 27’sinde çevrimiçi güven koşulları kötüleşirken, 17 ülkede pozitif bir ilerleme kaydedildiği belirtildi.
100 üzerinden 31 puanla “internetin özgür olmadığı ülkeler” kategorisinde yer alan Türkiye, geçen sene olduğu gibi bu yıl da 72 ülke arasında 56’ncı sırada yer aldı. Türkiye bu skorla Avrupa’da incelenen ülkeler arasında sonuncu oldu.
İnternet Özgürlüğüne Yönelik Kısıtlamalar
Türkiye’de internet özgürlüğünün tehdit altında olduğunu belirten rapora göre, geçen seneye kıyasla paylaşımları nedeniyle uzun süreli hapis cezasına çarptırılan kullanıcıların sayısı azalsa da, kısıtlamalar devam ediyor. Raporda, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun “Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi” adlı X hesabına millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişim engeli getirildiği, daha önce kişisel hesabına da erişim engeli uygulandığı hatırlatıldı.
Freedom House, özellikle 19 Mart’ta İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından protestolar sırasında sosyal medya platformlarına erişimin kısıtlandığını ve yetkililerin internet sitelerini engellemek veya içerikleri kaldırmak için mahkemelere başvurduğunu vurguladı. İktidar yanlısı hesapların dezenformasyonuna da dikkat çekildi. Gazeteciler, aktivistler ve sosyal medya kullanıcıları paylaşımları nedeniyle soruşturmalara ve davalara maruz kalıyor. Ağustos 2024’te BTK’nın Instagram’ı dokuz gün boyunca engellediği raporda yer aldı.
Almanya ve ABD’de Skor Düşüşü
Raporda, internet özgürlüğünün en yüksek olduğu üç ülke İzlanda, Estonya ve Şili olarak belirtildi; en düşük ülkeler ise İran, Çin ve Myanmar oldu. Almanya, internet özgürlüğü endeksinde üç puanlık düşüşle 74 puana geriledi. Almanya’daki siyasetçilerin kendilerini eleştiren kişilere karşı başlattığı yasal süreçler, aşırı sağcı aktörlerin tehditleri ve Rusya bağlantılı siber saldırılar skor düşüşünün nedenleri arasında gösterildi.
ABD de endekste üç puan gerileyerek 73 puanla tarihinin en düşük seviyesine ulaştı. Raporda, Donald Trump yönetiminin ABD vatandaşı olmayan kişilerin çevrimiçi ifadelerinden dolayı gözaltına alınması ve İsrail ile ilgili içerikler nedeniyle bazı kişilerin sınır dışı edilmesi gibi uygulamalar internet özgürlüğünün gerilemesine örnek olarak gösterildi.
