Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi<\/p>\n
Art\u0131 Tv\u2019de bir s\u00fcredir \u2018\u2019\u00c7ek G\u00f6nder\u2019\u2019 slogan\u0131 ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018\u2019\u00d6rg\u00fctl\u00fc Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi\u2019\u2019 kampanyas\u0131 bir \u00e7ok a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli ve de\u011ferli. Sesini duyuramayan kesim ve insanlar\u0131n medya ile ili\u015fki kurmas\u0131, yurtta\u015f\u0131n bilgisini art\u0131r\u0131yor, ufkumuzu geni\u015fletip derinle\u015ftiriyor. Belki daha da \u00f6nemlisi, iktidar(lar)\u0131n g\u00fc\u00e7 ve para ile topluma, sembolik \u015fiddet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndemi k\u0131rmaya da hizmet ediyor bu giri\u015fim. \u0130ktidar\u0131n naylon \u00fcretimi sahte yerli ve milli otomobil ya da deprem tetikleyen, \u00e7evrek\u0131r\u0131m\u0131na yol a\u00e7an, e\u015fe-dosta rant kap\u0131s\u0131 a\u00e7an Kanal Istanbul yerine, grevdeki i\u015f\u00e7iler, hapishanedeki bebekler, i\u015ften el \u00e7ektirilen se\u00e7ilmi\u015f Belediye Ba\u015fkanlar\u0131, EYT\u2019liler, KHK\u2019l\u0131lar, i\u015fgaller, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayanlar hakk\u0131nda bilgi ve fikir sahibi olmak, yurtta\u015f\u0131 yurtta\u015f yapan bir boyut.<\/p>\n
\u00d6nce Yurtta\u015f Gazetecili\u011fine girizgah bab\u0131nda \u00f6n bilgiler:<\/p>\n
Etimolojik anlam\u0131ndan ba\u015flayal\u0131m: Dikkat edin T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u2018\u2019Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi\u2019\u2019 diyoruz ama \u0130ngilizcesi \u2018\u2019Citizen Journalism\u2019\u2019 de\u011fil \u2018\u2019Civic Journalism.\u2019\u2019 \u2018\u2019Civic\u2019\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, Antik Roma\u2019da \u00f6zellikle sava\u015fta bir insan\u0131 \u00f6l\u00fcmden kurtaranlar\u0131n ba\u015f\u0131na konan ta\u00e7 anlam\u0131nda. Yani mesele sadece yurtta\u015f olmak de\u011fil, yurtta\u015fa hizmet etmek hatta onu \u00f6l\u00fcmden kurtarmak.
\nTan\u0131m\u0131: \u2018\u2019Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi, yurtta\u015f\u0131n ya da bir grup yurtta\u015f\u0131n, bilgi ve haber toplama, bunlar\u0131 tahlil etme ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde aktif rol oynamas\u0131d\u0131r. Bu kat\u0131l\u0131m\u0131n amac\u0131, demokrasinin talebi olan ba\u011f\u0131ms\u0131z, inan\u0131l\u0131r, do\u011fru, anlaml\u0131 ve geni\u015f \u00e7apl\u0131 bilgi ve haberleri olu\u015fturmakt\u0131r\u2019\u2019 (Biz Medya: \u0130zleyici Kitleleri Haberin Gelece\u011fini Nas\u0131l Bi\u00e7imlendiriyor, Shayne B.- Willis C.\/ J.Lasica 2003)
\nB\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 1980\u2019lerden itibaren siyasetten ekonomiye, toplumsaldan k\u00fclt\u00fcre kadar neredeyse t\u00fcm alanlara egemen olmaya ba\u015flayan neo-liberalizm, gazetecilik alan\u0131na da el att\u0131. Fikriyat alemindeki terc\u00fcmesi \u2018\u2019Tek D\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019\u2019 olan neo-liberalizm, bizim bildi\u011fimiz, eski, geleneksel, klasik gazetecili\u011fin olumlu yanlar\u0131n\u0131, adeta bir korsan gibi, geldi \u00e7ald\u0131, gasp etti, mahvetti. Yerine siyasi, ideolojik, ekonomik bazen de askeri iktidar\u0131n propaganda borazan\u0131n\u0131 koydu. Zaten medya m\u00fclkiyeti de bu ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00e7ekirdekten gazeteci ailelerden mali sermayeye, holdinglere ge\u00e7ti.
\n90\u2019lardan itibaren, ileti\u015fim d\u00fcnyas\u0131nda, gerek akademik, gerekse mesleki literat\u00fcrde ve uygulamada bir dizi yeni gazetecilik kategorileri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi, Bar\u0131\u015f Gazetecili\u011fi, Hak Habercili\u011fi, Veri Gazetecili\u011fi\u2026 vs\u2026 Bu \u2018\u2019yeni\u2019\u2019 kategorilerin teorik ve pratik i\u00e7erik ve bi\u00e7imlerini yak\u0131ndan inceledi\u011fimizde, asl\u0131nda hi\u00e7 birinin yepyeni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Tek tek irdelemeye gerek yok ama ne yani? Eskiden gazetecilik yurtta\u015f i\u00e7in yap\u0131lm\u0131yor muydu? Klasik gazetecilik bar\u0131\u015ftan yana de\u011fil miydi? Geleneksel gazetecilik haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 savunuyordu?
\nYeni olarak nitelenen kategoriler, asl\u0131nda klasik gazetecili\u011fin neo-liberalizm taraf\u0131ndan y\u0131prat\u0131lan, yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yanlar\u0131n\u0131 canland\u0131rmak, yeniden faaliyete ge\u00e7irmek i\u00e7in g\u00fcndeme getirilmi\u015f versiyonlar. K\u00fc\u00e7\u00fcmsemek i\u00e7in yazm\u0131yorum ama olumlu eskiyi yeniden g\u00fc\u00e7lendirme\/hayata ge\u00e7irme etkinli\u011fi ile yeni, yepyeni bir i\u00e7erik ve tarz yaratmak farkl\u0131 \u015feyler\u2026<\/p>\n
Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi (YG) hakk\u0131nda ba\u015fta ABD\u2019de olmak \u00fczere \u00f6nemli ve zengin bir literat\u00fcr mevcut. (Ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in bkz. https:\/\/ \/archive\/2005\/the-11-layers-of-citizen-journalism\/ Ve https:\/\/participedia.net\/organization\/253)<\/p>\n
Do\u011fru bilinen bir yanl\u0131\u015f bilgi uyar\u0131nca, YG, yurtta\u015f\u0131n da kendi ba\u015f\u0131na haber \u00fcretmesi ve ileti\u015fim teknolojisinin olanaklar\u0131yla bu haberleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmas\u0131. Oysa ki mesele bu kadar s\u0131\u011f ve basit de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc YG, mevcut neo-liberal gazetecilik prati\u011fine kar\u015f\u0131 direnmek i\u00e7in olu\u015fturulan bir ak\u0131m.
\nYG\u2019nin tayin edici birka\u00e7 ko\u015fulunu\/\u00f6zelli\u011fini saymak gerekirse:
\nDaha ilk ba\u015fta olu\u015fturulacak haberin konusunu se\u00e7erken\/belirlerken okura yani yurtta\u015fa dan\u0131\u015fmak
\nHaberin yarat\u0131lma s\u00fcrecinde en \u00e7ok say\u0131da haber kayna\u011f\u0131na ba\u015fvurarak onlar\u0131 da bu s\u00fcrece dahil etmek, yani \u00e7ok say\u0131da yurtta\u015f\u0131 seferber etmek b\u00f6ylece haberin do\u011frulu\u011funu peki\u015ftirmek
\nHaberin yap\u0131m a\u015famas\u0131n\u0131 kolektifle\u015ftirmek. Yani bir yandan tek medya organ\u0131 ile yetinmeyip, haber yarat\u0131m s\u00fcrecinde, bir gazete, bir radyo, bir TV ve bir \u0130nternet sitesini i\u015fe ortak etmek. \u00d6te yandan, haberin yap\u0131m s\u00fcrecinde, Belediye, STK\u2019lar, ba\u011f\u0131ms\u0131z yurtta\u015f kolektifleri\/komiteleri gibi sivil kurumlar\u0131 da i\u015fin i\u00e7ine katmak
\n\u0130lk bak\u0131\u015fta uygulamas\u0131 zor gibi g\u00f6r\u00fcnen bu s\u00fcre\u00e7, \u00f6zellikle demokratik \u00fclkelerde, yerelde ve \u0130nternet\u2019in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olanaklarla nispeten kolay bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Hemen somut bir \u00f6rnek:<\/p>\n
ABD\u2019de k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fehirde lisede uyu\u015fturucu sorunu var. Yerel gazetenin bir muhabiri i\u015fi de\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. Okula gidip geliyor. Bu s\u0131rada bir \u00f6\u011frenci, muhabire s\u00fcrekli yard\u0131mc\u0131 oluyor. 4-5 \u00f6\u011frencilik bir komite olu\u015fuyor zamanla. Muhabir, bilahare s\u0131ras\u0131yla \u00f6\u011fretmenler, okul idaresi ve veliler nezdinde bir anket yap\u0131yor. Yerel radyo ve yerel TV de birer muhabiri ile bu ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131l\u0131yor. \u0130lgili t\u00fcm ki\u015filer bir g\u00fcn Town Hall Meeting denilen Belediye Meclis salonunda bir toplant\u0131da bir araya geliyor. Yakla\u015f\u0131k 2 ay s\u00fcren t\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde, i\u00e7ici \u00e7ocuklar\u0131n, velilerin, \u00f6\u011fretmenlerin, okul idaresinin ve Belediye\u2019nin katk\u0131lar\u0131 ile lisedeki uyu\u015fturucu \u00e7etesinin sat\u0131c\u0131lar\u0131 saptand\u0131\u011f\u0131 gibi kentteki \u015febekenin ba\u015f\u0131 da yakalan\u0131yor. Mutlu son\u2026 Fikri takip de var tabi ki. Eski i\u00e7icilerin tedavi i\u015fini Belediye\u2019nin Sa\u011fl\u0131k Dairesi \u00fcsteleniyor. Uyu\u015fturucu kar\u015f\u0131t\u0131 kampanya ba\u015far\u0131yla sona eriyor.<\/p>\n
YG\u2019nin 3 temel ko\u015ful\/\u00f6zelli\u011fi ile somut \u00f6rnekteki uygulamaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131n hi\u00e7birinin mevcut neo-liberal gazetecilikte uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc gazetecilik halen, iktidar s\u00f6zc\u00fclerinden a\u00e7\u0131klama\/deme\u00e7 al\u0131p bunlar\u0131 yay\u0131nlamak ya da iktidar\u0131n icraat\u0131n\u0131 \u00f6vmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor.<\/p>\n
Mevcut yanda\u015f gazetecilik toplumdan, yurtta\u015ftan kopmak ve s\u0131rt\u0131n\u0131 iktidara dayamakla e\u015f anlaml\u0131 hale geldi. \u0130\u015fte zaten bu nedenle de iktidar toz olup gidince iktidar yanl\u0131s\u0131 bu gazetecilik anlay\u0131\u015f\u0131 ve bu gazeteciler de yatacak yer bulamayacak.<\/p>\n
YG, gazetecili\u011fin ancak yurtta\u015fa dayanarak\/g\u00fcvenerek ve onu seferber ederek, onun \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet ederek yap\u0131labilece\u011fini g\u00f6steren bir yakla\u015f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc gazetecilik, ilke ve esas olarak ger\u00e7ekle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 bir meslek. Ger\u00e7ek de iktidar\u0131n karanl\u0131k koridorlar\u0131nda ikamet etmiyor. Ger\u00e7ek sokakta, ger\u00e7ek yurtta\u015f\u0131n oldu\u011fu yerde\u2026<\/p>\n
Ben genelde karamsar\u0131md\u0131r ama Gazetecili\u011fin, isim, bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirmesine ra\u011fmen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131\/i\u015flevini ilelebet s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar her ko\u015ful alt\u0131nda hem birbirleriyle hem de toplumla ileti\u015fim halinde olmak konumunda. B\u00fct\u00fcn mesele bu ileti\u015fimin ne kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr olaca\u011f\u0131, ne kadar yurtta\u015f ve kamu \u00e7\u0131kar\u0131na uygun olaca\u011f\u0131\u2026 Yani iktidardan azade olup olamayaca\u011f\u0131 meselesi.<\/p>\n
Edit\u00f6r: Mustafa K\u0131l\u0131\u00e7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi Art\u0131 Tv\u2019de bir s\u00fcredir \u2018\u2019\u00c7ek G\u00f6nder\u2019\u2019 slogan\u0131 ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018\u2019\u00d6rg\u00fctl\u00fc Yurtta\u015f Gazetecili\u011fi\u2019\u2019 kampanyas\u0131 bir \u00e7ok a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli ve de\u011ferli. Sesini duyuramayan kesim ve insanlar\u0131n medya ile ili\u015fki kurmas\u0131, yurtta\u015f\u0131n bilgisini art\u0131r\u0131yor, ufkumuzu geni\u015fletip derinle\u015ftiriyor. Belki daha da \u00f6nemlisi, iktidar(lar)\u0131n g\u00fc\u00e7 ve para ile topluma, sembolik \u015fiddet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndemi k\u0131rmaya da […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8509,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jf_save_progress":"","_jf_limit_responses":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[4610,6263,50],"tags":[1067,1068,1069,1070],"class_list":["post-8508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-medya-akademisi","category-uncategorized-tr","tag-medya-teknolojileri","tag-ragip-duran","tag-vatandas-gazeteciligi","tag-yurttas-gazeteciligi"],"yoast_head":"\n