Faruk Bildirici, 38 y\u0131ll\u0131k gazeteci. 12 Eyl\u00fcl darbesinden k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Cumhuriyet\u2019te muhabirlikle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gazetecilik yolculu\u011funu 1992 y\u0131l\u0131ndan beri H\u00fcrriyet gazetesinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bu gazetede farkl\u0131 g\u00f6revler \u00fcstlenen Bildirici, yedi y\u0131ld\u0131r \u201cOkur Temsilcisi\u201d olarak, okurlardan gelen ele\u015ftirileri editoryal kadroya iletmenin \u00f6tesinde, \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n gazetecili\u011fin evrensel etik kurallar\u0131na uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 haber ve yaz\u0131lar\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini k\u00f6\u015fesine de ta\u015f\u0131yor. Bildirici \u201cG\u00fcnahlar\u0131m\u0131zda Y\u0131kand\u0131k-\u00d6rneklerle Gazetecilik Meslek Eti\u011fi\u201d kitab\u0131nda \u201cOkur Temsilcisi\u201d olarak gazetede yer alan yaz\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra AKP iktidar\u0131yla zirve yapan \u201cMedyay\u0131 hizaya getirme\u201d zihniyetini, son d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuran \u201cu\u00e7ak gazetecili\u011fi\u201dni ve \u201chapsedilen bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201dn\u00fc anlatt\u0131. Kitab\u0131n\u0131, gazete ve gazetecilere y\u00f6nelik bask\u0131y\u0131, iktidar\u0131n palazland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201citibara mazhar gazetecilik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 konu\u015ftu\u011fumuz Faruk Bildirici, \u201cGazetecilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kara bir d\u00f6nemdeyiz\u201d diyor.<\/p>\n
\u00bb\u00d6ncelikle kitab\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olan okur temsilcili\u011finden s\u00f6z eder misiniz?<\/strong> \u00bbUzun gazetecilik deneyiminiz \u00e7er\u00e7evesinde bug\u00fcnk\u00fc tabloyla ilgili neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong> \u00bbEle\u015ftirel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, objektif habercilik bir yana birka\u00e7 gazete hari\u00e7 \u201csipari\u015f\u201d ortak man\u015fetlerle \u00e7\u0131k\u0131yor gazeteler…<\/strong> \u201cSipari\u015f soru\u201d d\u00f6nemi<\/strong> \u00d6zel u\u00e7ak gazetecili\u011fi<\/strong> Gazetecilik\u00a0su\u00e7 de\u011fildir<\/strong> \u00bbGazetenizdeki sahip de\u011fi\u015fikli\u011fi ard\u0131ndan okur temsilcili\u011finiz b\u00f6yle devam edecek mi?<\/strong> Kral \u00c7\u0131plak\u00a0demeye devam Kaynak: Birg\u00fcn<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Faruk Bildirici, 38 y\u0131ll\u0131k gazeteci. 12 Eyl\u00fcl darbesinden k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Cumhuriyet\u2019te muhabirlikle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gazetecilik yolculu\u011funu 1992 y\u0131l\u0131ndan beri H\u00fcrriyet gazetesinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bu gazetede farkl\u0131 g\u00f6revler \u00fcstlenen Bildirici, yedi y\u0131ld\u0131r \u201cOkur Temsilcisi\u201d olarak, okurlardan gelen ele\u015ftirileri editoryal kadroya iletmenin \u00f6tesinde, \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n gazetecili\u011fin evrensel etik kurallar\u0131na uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 haber ve yaz\u0131lar\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini k\u00f6\u015fesine de […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":719,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jf_save_progress":"","_jf_limit_responses":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[49],"class_list":["post-717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-tr","tag-genel"],"yoast_head":"\n
\nOkur temsilcili\u011finin, bat\u0131daki deyimiyle gazete ombudsmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temel amac\u0131, o kurumdaki etik sorunlar\u0131 denetlemek ve daha kaliteli gazetecilik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak. Daha kaliteli gazetecilik yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de ombudsman\u0131n durdu\u011fu yer \u00e7ok \u00f6nemli. Bu s\u00fcre\u00e7te baz\u0131 arkada\u015flar\u0131mla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldim, onlar\u0131 ele\u015ftirdim. T\u00fcrkiye\u2019de okur temsilcili\u011finin kabul edilmesinde \u00f6nemli bir noktaya geldik. H\u00fcrriyet\u2019i \u00e7ok sert ele\u015ftirenler bile bir haber, yaz\u0131, yorum, foto\u011frafla ilgili ba\u015fvuruda bulunuyorlar. Ben bu i\u015fi yaparken amac\u0131m okuru da ayd\u0131nlatmak.<\/p>\n
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz gazetecili\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda gazetelerin sahiplik yap\u0131s\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere dayat\u0131lan gazetecilik anlay\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan meslek \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir noktada. Sorgulay\u0131c\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik, skaldallar\u0131n, yalanlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen bir gazetecilik yok art\u0131k. Bu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ama daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc bunun do\u011fal g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanmas\u0131. \u00d6zellikle gen\u00e7 gazetecilerin mevcut durumu ge\u00e7mi\u015f \u00f6rnekleri de inceleyerek sorgulamas\u0131 gerekiyor. Evet bug\u00fcn k\u00f6t\u00fc bir noktaday\u0131z ama yine de \u00f6zellikle bu mesle\u011fi yapmak isteyenlere \u00e7a\u011fr\u0131m, i\u00e7imizdeki gazeteciyi \u00f6ld\u00fcrmeyelim. \u00d6ld\u00fcrmemenin yolu da s\u00fcrekli olarak ger\u00e7ek gazetecili\u011fin ne oldu\u011funu hat\u0131rlatmak.<\/p>\n
\nEvet gazeteler bas\u0131n b\u00fcltenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor bu \u015fekilde. Kitapta \u201cMedyay\u0131 Hizaya Getirmek\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de anlatt\u0131m. Medyan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131, iktidar taraf\u0131ndan y\u00f6netilebilir bir hale getirilirken, di\u011ferlerine de s\u00fcrekli bask\u0131 uygulan\u0131yor. Ge\u00e7enlerde evdeki eski mizah dergilerini kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m. Akbaba, G\u0131rg\u0131r… O dergilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor zaten. Hepsinde d\u00f6nemin siyaset\u00e7ileri ile ilgili karikat\u00fcrler, espriler var. \u015eimdi ba\u015fta Recep Tayyip Erdo\u011fan olmak \u00fczere iktidarda bulunanlar\u0131n karikat\u00fcrleri \u00e7izilemiyor ya da \u00e7izilince dava konusu oluyor. Siyaset\u00e7iler \u015funu bilmeli, gazeteciler ger\u00e7ek i\u015flevini yerine getiremedinde, yani yaz\u0131p \u00e7izemedi\u011fi, sorgulayamad\u0131\u011f\u0131 zaman uzun vadede bundan siyaset\u00e7inin bizzat kendisi zarar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n
\n\u00bb\u201cAkreditasyon\u201d uygulamas\u0131 h\u0131zla yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Siyasi g\u00fcc\u00fc elinde bulunduranlar sadece \u201cse\u00e7tikleri\u201d gazetecilerin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Bu uygulama ile ilgili neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong>
\nHer yerde akreditasyon uygulamas\u0131 var. Bas\u0131n m\u00fc\u015favirleri mail gruplar\u0131 kuruyorlar, bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 ile ilgili sorular Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc, AKP S\u00f6zc\u00fcs\u00fc dahil olmak \u00fczere toplant\u0131y\u0131 d\u00fczenleyene \u00f6nceden g\u00f6nderiliyor. Toplant\u0131dan \u00f6nce kimilerine \u201csenin sorun kabul g\u00f6rmedi\u201d deniliyor, \u201cakredite gazeteci\u201d de \u201ctamam o zaman\u201d deyip o soruyu sormuyor. O sipari\u015f soru soruluyor ve yan\u0131t\u0131 al\u0131n\u0131yor. Eskiden siyasi iktidar, g\u00fc\u00e7 sahipleri \u201c\u015fu haberi \u015f\u00f6yle yazmasan\u0131z, bu haber b\u00f6yle yay\u0131nlanmasa\u201d diye bask\u0131 yapard\u0131. \u015eimdi o nokta \u00e7oktan ge\u00e7ildi, \u201cBu haberi aynen b\u00f6yle verin\u201d diye bask\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Bunu yapan sadece siyasiler de\u011fil. Toplumdaki b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 b\u00f6yle bir bask\u0131 kurmu\u015f durumda ve s\u00f6zlerini ge\u00e7iriyorlar ne yaz\u0131k ki. Sahadaki gazeticinin g\u00fcc\u00fc gazetesinin g\u00fcc\u00fc kadard\u0131r. Bir muhabir her \u015feye ra\u011fmen soru sorup g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde kurumu destek vermedi\u011fi i\u00e7in hedef haline geliyor. Bir an\u0131m\u0131 aktaray\u0131m. Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u201cSizin Nak\u015fibendi oldu\u011funuz s\u00f6yleniyor do\u011fru mu\u201d diye sordum. \u00c7ok k\u0131zd\u0131 k\u0131pk\u0131rmaz\u0131 oldu. \u201cGazeteciler \u015f\u00f6yledir, b\u00f6yledir\u201d diye bir ton laf etti. Ben bir kez daha kalkt\u0131m ve \u201cSoruma cevap alamad\u0131m evet mi hay\u0131r m\u0131\u201d diye yineledim. Ayn\u0131 \u015feyleri tekrarlay\u0131nca bir kez daha kalkt\u0131m ve \u201cHay\u0131r demedi\u011finize g\u00f6re yan\u0131t\u0131n\u0131 evet kabul ediyorum\u201d dedim.<\/p>\n
\n\u00bbKitapta, \u201c\u00d6zel U\u00e7ak Gazetecili\u011fi\u201d diye ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm var. Biraz s\u00f6z eder misiniz bu b\u00f6l\u00fcmde anlatt\u0131klar\u0131n\u0131zdan?<\/strong>
\nBa\u015fta Erdo\u011fan olmak \u00fczere Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Davuto\u011flu\u2019nun u\u00e7aklar\u0131nda ya\u015fanan ancak hi\u00e7bir \u015fekilde haberlere yans\u0131mayan \u015feyleri merak ettim ve bizzat ya\u015fayanlar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 aktarmak istedim. Bir kadro var hep ayn\u0131 isimleri g\u00f6r\u00fcyoruz u\u00e7akta. Eskiden u\u00e7a\u011fa davet edilenler de gazetecilik yapard\u0131. Ancak \u015fimdi u\u00e7a\u011fa davet edilmek bir \u201c\u00f6d\u00fcl\u201d gibi de\u011ferlendiriliyor ve \u201citibara mazhar gazeteci\u201d konumuna gelenler, cezaland\u0131rmamak i\u00e7in gerekeni yap\u0131yor, tan\u0131k olduklar\u0131n\u0131 yazm\u0131yor. O u\u00e7a\u011fa binenler sadece \u201chaber\u201d yapmak i\u00e7in orada bulunmuyorlar. Patronlar\u0131n\u0131n \u00f6zel sorunlar\u0131n\u0131 aktarmak i\u00e7in ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yorlar. U\u00e7aktaki bas\u0131n toplant\u0131lar\u0131ndan \u00f6nce konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 belirleniyor, bas\u0131n toplant\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu ortada zaten. Asla sorgulay\u0131c\u0131 bir tav\u0131r yok. Toplant\u0131dan sonra oradakilerden biri ya da Cumhurba\u015fkan\u0131 Bas\u0131n M\u00fc\u015faviri metni de\u015fifre ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla aradan ka\u00e7an bir s\u00f6z varsa onlar da ay\u0131klanarak gazetecilere veriliyor, o yay\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n
\n\u00bbBir yanda anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u201cu\u00e7an gazeteciler\u201d bir yanda da gazetecilik yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in yarg\u0131lanan ve hapse girenler…<\/strong>
\nGazetecilik su\u00e7 de\u011fildir. Su\u00e7 olarak g\u00f6stermenin nedeni de gazetecili\u011fi bask\u0131 alt\u0131nda tutmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc kurumlar\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutmak ya da elde etmek gazetecileri susturmaya yetmiyor.Susturamad\u0131klar\u0131n\u0131 bu yolla cezaland\u0131r\u0131yorlar. Ama ne yaparlarsa yaps\u0131nlar gazetecili\u011fi \u00f6ld\u00fcremeyecekler. Belki ben, sen, o, biz kalmayabiliriz. Ama gazetecilik \u00f6lmeyecek. Bu \u00fclkede gazetecili\u011fi do\u011fru d\u00fczg\u00fcn yapan insanlar hep var olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc haber alma ihtiyac\u0131 her zaman var olacak. \u015eimdi gazetelerin hepsine ayn\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131 att\u0131rabilirsiniz, hi\u00e7 haber koydurmayabilirsiniz ama insanlar eninde sonunda habere ula\u015fman\u0131n bir yolunu bulurlar. En bask\u0131c\u0131 rejimlerde bile alternatif \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n
\nSahiplerin de\u011fi\u015fmesinin ard\u0131ndan y\u00f6neticilere \u201cYay\u0131n ilkeleri ne olacak\u201d diye sordum. \u201cDemir\u00f6ren Medya Grubu Yay\u0131n \u0130lkeleri\u201d olarak isim de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131ld\u0131. Ama ilkeler g\u00fcncellenecek. Ben medya eti\u011finin yan\u0131s\u0131ra gazetenin yay\u0131n ilkelerini de dikkate alarak yaz\u0131yorum. Bir arkada\u015f\u0131 ele\u015ftirdi\u011fim zaman bu ilkeleri de hat\u0131rlat\u0131yorum. \u00d6rne\u011fin Abdulkadir Selvi i\u00e7in yazd\u0131m bug\u00fcn, \u201cKamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 b\u00f6yle yaz\u0131lmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc yay\u0131n ilkelerinde b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor. Sen, \u2018G\u00fcvenilir bir ara\u015ft\u0131rma \u015firketine g\u00f6re\u2019 diye yazamazs\u0131n. \u015eirketin ad\u0131n\u0131 verirsin, ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi, denek say\u0131s\u0131n\u0131, kimin taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 verirsin ve okur da ona g\u00f6re de\u011ferlendirir zaten\u201d diye.<\/p>\n
\n\u00bbKitapta yazd\u0131klar\u0131n\u0131z, anlatt\u0131klar\u0131n\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda gazetecili\u011fi nas\u0131l g\u00fcnler bekliyor?<\/strong>
\nMedya tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekten g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z var. Mesele her zaman oldu\u011fu gibi g\u00fcnah ya da yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilmek kadar bundan ar\u0131nabilmek uzakla\u015fabilmek. Ben kitab\u0131n giri\u015finde bunu s\u00f6yl\u00fcyorum. Evet g\u00fcnahlar\u0131m\u0131zla y\u0131kand\u0131k ama ar\u0131nabildik mi mesele bu? B\u00fct\u00fcn kitap boyunca onun yan\u0131t\u0131n\u0131 ar\u0131yorum. Gazetecilik okullar\u0131na, mesle\u011fe yeni ba\u015flayan insanlara ve bulundu\u011fum yerden t\u00fcm insanlara do\u011fru bildi\u011fim \u015feyleri anlatmak. Yapmak istedi\u011fi \u015fey buydu benim. Var olan\u0131 do\u011fru tespit etmek teslim olmak demek de\u011fil. Kara bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Ama umutluyuz. Her ko\u015fulda kral \u00e7\u0131plak demeye devam edecekler olacak. Umutsuz olmak teslim olmak demektir. Evet kara bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz ama m\u00fccadele edece\u011fiz. 12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemi askerler ak\u015fam \u00fczeri ar\u0131yordu, \u201c\u015fu konu\u201d ya da \u201c\u015fu haber yasak\u201d diyordu. \u015eimdi bas\u0131n m\u00fc\u015favirleri ar\u0131yor. Bask\u0131 her d\u00f6nem benzer y\u00f6ntemlerle ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. O ama gazeteciler i\u00e7in \u015fimdi daha a\u011f\u0131r bir d\u00f6nem diyebilirim.<\/p>\n