Silivri Cezaevi\u2019nde 669 g\u00fcnd\u00fcr (29 may\u0131s itibariyle) tutuklu bulunan gazeteci Emre Soncan (36), \u0130sve\u00e7 merkezli insan haklar\u0131 kurulu\u015fu Stockholm Center for Freedom\u2019la (SCF) yaz\u0131l\u0131 bir r\u00f6portaj yapt\u0131. \u2018Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi\u2019 su\u00e7lamas\u0131 ile 7 y\u0131l 6 ay hapse mahkum edilen Soncan, \u201cGazeteci ele\u015ftireldir, \u015f\u00fcphecidir, asidir, \u00fctopisttir. Velhas\u0131l gazeteci pek \u00e7ok \u015feydir. Ama tek bir \u015fey de\u011fildir; gazeteci ter\u00f6rist de\u011fildir.\u201d dedi. \u0130\u00e7indeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tutkusunu anlatan eski Zaman Gazetesi muhabiri, tekrar mesle\u011fine d\u00f6n\u00fcp yine yaln\u0131zca halk i\u00e7in gazetecilik yapaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekledi\u011fini ifade etti. Avrupal\u0131 politikac\u0131lara ise k\u0131rg\u0131n. Kendi \u00fclkelerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi T\u00fcrkiye\u2019deki bas\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sorununa s\u0131rt d\u00f6nd\u00fcklerini savundu\u011fu Avrupal\u0131 politikac\u0131lar i\u00e7in, \u201cAvrupa\u2019y\u0131 Avrupa yapan de\u011ferlere sadakatsizlik ediyorlar\u201d ele\u015ftirisini y\u00f6neltti.<\/p>\n
Emre Soncan\u2019\u0131n sorulara verdi\u011fi cevaplar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
\u00d6ncelikle nas\u0131l tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ve \u015fu anki durumundan s\u00f6z eder misiniz?<\/b><\/p>\n
CNN T\u00fcrk televizyonu ve Star gazetesinde yapt\u0131\u011f\u0131m k\u0131sa s\u00fcreli stajlar\u0131n ard\u0131ndan 2004 y\u0131l\u0131nda Zaman Gazetesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. Mesle\u011fimi, \u2018Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Genelkurmay Muhabiri\u2019 \u00fcnvan\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken Zaman Gazetesi\u2019ne siyasi iktidarca el konulmas\u0131 sonras\u0131, yeni gelen y\u00f6netim taraf\u0131ndan i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131m. 15 Temmuz 2016\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen menfur darbe giri\u015fimiyle birlikte muhalif medyaya d\u00f6n\u00fck ba\u015flat\u0131lan operasyonlarda, 29 Temmuz 2016\u2019da tutukland\u0131m. Yazd\u0131\u011f\u0131m kitaplar, yapt\u0131\u011f\u0131m haberler, televizyon konu\u015fmalar\u0131m ve iktidara ili\u015fkin ele\u015ftirilerim nedeniyle, \u2018\u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi\u2019 su\u00e7lamas\u0131ndan 7 y\u0131l 6 ay hapis cezas\u0131 ald\u0131m. Yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131ld\u0131r da tutukluyum.<\/p>\n
Hapishane hayat\u0131n\u0131z nas\u0131l ge\u00e7iyor?<\/b><\/p>\n
Gece olunca, hapishanede hi\u00e7 g\u00fcnd\u00fcz oldu mu bilmiyorum. \u0130darenin verdi\u011fi \u00e7ar\u015faf ve yast\u0131k k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131 kullanmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kantinden ald\u0131\u011f\u0131m nevresim tak\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7ine sokuluyor, iki elimin parmak u\u00e7lar\u0131yla battaniyeyi \u00e7eneme kadar \u00e7ekiyor, b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcp katlanm\u0131\u015f yerlerini yatt\u0131\u011f\u0131m yerde minik ayak darbeleriyle d\u00fczeltiyor, bir s\u00fcre sa\u011fa sonra bir s\u00fcre sola d\u00f6n\u00fcyor, \u00f6zg\u00fcr olma hayalleri kuruyor, ard\u0131ndan tam an\u0131n\u0131 kestiremedi\u011fim bir anda uykuya dal\u0131yorum\u2026 Ben uyuyunca hapishane de uyuyor haliyle. Yata\u011f\u0131m\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki kalorifer, kaloriferin \u00fczerindeki kitap ve dergiler de kapat\u0131yor g\u00f6zlerini. Alt kata inen merdivenin basamaklar\u0131 bile uyuyor. Ama bir i\u00e7imdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tutkusu uyumuyor. Bu i\u00e7imdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tutkusu uyumay\u0131nca da t\u00fcm uykular\u0131m uykuyla uyan\u0131kl\u0131k aras\u0131nda bir kabusa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n
Az kals\u0131n unutuyordum s\u00f6ylemeyi, bir de \u00e7at\u0131n\u0131n sa\u00e7aklar\u0131 uyumuyor galiba. \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u00e7aklardan akan sular\u0131n, avlunun beton zeminine \u00e7arpt\u0131klar\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 t\u0131p\u0131rt\u0131lar\u0131 duyabiliyorum.<\/p>\n
G\u00fcnd\u00fczleri ise g\u00f6zlerimden g\u00fcne\u015fin turuncu \u0131\u015f\u0131klar\u0131 f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Ayd\u0131nl\u0131kla karanl\u0131k aras\u0131nda denge kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Ayn\u0131, hen\u00fcz i\u015finde ustala\u015famam\u0131\u015f bir ip cambaz\u0131n\u0131n muvazenesini korumak i\u00e7in sarfetti\u011fi \u00e7aba gibi\u2026<\/p>\n
Okuyorum, yaz\u0131yorum, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2026 Asl\u0131nda okuyarak, yazarak, d\u00fc\u015f\u00fcnerek hayata tutunuyorum. Hasan Ali Topta\u015f, G\u00f6lgesizler\u2019de, \u201cYa\u015fam tekrarlardan olu\u015fur\u201d diyor. Ya\u015fam ger\u00e7ekten \u00f6yle miydi hat\u0131rlam\u0131yorum ama hapishanede t\u00fcm g\u00fcnler birbirinin tekrar\u0131ndan ibaretler. OHAL uygulamalar\u0131 nedeniyle arkada\u015flar\u0131m\u0131zla g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz yasak. Telefon hakk\u0131m\u0131z sadece iki haftada bir. A\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f ise ancak iki ayda bir. Yani sevdiklerinize sar\u0131labilmeniz i\u00e7in altm\u0131\u015f koca g\u00fcn beklemeniz gerekiyor. Uzun s\u00fcre mektup ve kitap da yasakt\u0131. Neyse ki bu \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 uygulamadan vazge\u00e7ildi.<\/p>\n
Dokuz ad\u0131ml\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck bir avlumuz var, \u00fczeri tel kafeslerle kapal\u0131. San\u0131r\u0131m bulutlar\u0131 kucaklamam\u0131zdan korkuyorlar. Ya da belki bir seher vakti g\u00fcne\u015f toplar\u0131z diye \u00e7ekiniyorlar.<\/p>\n
Kimseye s\u00f6ylemeyin ama benim d\u00fc\u015fsel kanatlar\u0131m var. Ka\u00e7\u0131yorum zaman zaman hapishaneden. Jandarmalar ve gardiyanlar g\u00f6rm\u00fcyor. Bir de kelimelerim var benim, onlarla sonsuzlu\u011fa giden k\u00f6pr\u00fcler kuruyorum, kadifeden harflerin \u00fczerinde usulen y\u00fcr\u00fcyorum, hakimler ya da polisler gelemiyor arkamdan. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n kelimeleri yok\u2026<\/p>\n
Bazen k\u00fc\u00e7\u00fck mucizelere de tan\u0131kl\u0131k ediyorum burada. Mesela bir g\u00fcn, k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fc ya\u015famak i\u00e7in niye hapishaneyi ve hapishanenin i\u00e7erisinde neden benim ko\u011fu\u015fumu se\u00e7ti\u011fini anlayamad\u0131\u011f\u0131m, toprak kahverengisi bedeninin \u00fczerine bulan\u0131k sar\u0131 par\u00e7alar ili\u015ftirilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kelebek kondu cam\u0131n kenar\u0131na. \u00c7ok mutlu hissettim kendimi.<\/p>\n
Bu sat\u0131rlar\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m \u015fu an\u0131 da anlatay\u0131m size isterseniz. Avlunun yar\u0131s\u0131na g\u00fcne\u015f vuruyor ve g\u00fcne\u015fin alt\u0131nda \u00e7ama\u015f\u0131rlar kuruyor. Di\u011fer yar\u0131s\u0131nda, \u00fczerinde hafif bir r\u00fczgar\u0131n s\u00fcrt\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc sakin mi sakin bir g\u00f6lgelik h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor. \u0130\u015fte ben de o g\u00f6lgeye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m plastik sandalyede sol baca\u011f\u0131m\u0131 katlay\u0131p sa\u011f baca\u011f\u0131m\u0131n \u00fczerine atm\u0131\u015f, yana\u011f\u0131m\u0131 sol elimin avucuna yaslam\u0131\u015f, sa\u011f elimde tuttu\u011fum kupan\u0131n i\u00e7indeki \u00e7ay\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131na, o k\u0131rm\u0131z\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki bordo ti\u015f\u00f6rtle uyumuna ve \u00f6b\u00fcr yandan da her halimin hapishane ile uyumsuzlu\u011funa bakarken bu sat\u0131rlar\u0131 kaleme al\u0131yorum.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki tutuklu gazetecilerin durumu ve bu konuda \u00f6zellikle Bat\u0131\u2019dan y\u00fckselen ele\u015ftirel seslerle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir?<\/b><\/p>\n
\u015eu anda memleketimde y\u00fczlerce gazeteci salt d\u00fc\u015f\u00fcnceleri nedeniyle demir parmakl\u0131klar\u0131n arkas\u0131ndalar. Selahattin Ey\u00fcbo\u011flu\u2019nun da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u2018En b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnce su\u00e7u, d\u00fc\u015f\u00fcncenin su\u00e7 oldu\u011funu iddia etmektir.\u2019 Gazetecilik mesle\u011finin \u00f6z\u00fc, \u015f\u00fcphecilik ve ele\u015ftirel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphe etmek ve ele\u015ftirmek de d\u00fc\u015f\u00fcnmekle ba\u015flar. Bir gazetecinin i\u015fleyebilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck su\u00e7, siyasi iktidara angaje olmak, kendisini h\u00fck\u00fcmetin ve devletin yan\u0131nda konumland\u0131r\u0131p sorumlu oldu\u011fu topluma s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nmesidir. Ben de dahil olmak \u00fczere \u00e7o\u011fumuz bu su\u00e7a zaman\u0131nda k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden bula\u015ft\u0131k. \u015eimdi hapishanede bu su\u00e7tan ar\u0131n\u0131yorum. Ve bir an \u00f6nce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcme kavu\u015fup yaln\u0131zca halk i\u00e7in gazetecilik yapaca\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnlerin \u00f6zlemiyle tutu\u015fuyorum.<\/p>\n
Yeniden sorunuza d\u00f6necek olursak, evet, benim ve hapishanedeki di\u011fer gazeteci arkada\u015flar\u0131m\u0131n ortak noktas\u0131 mevcut iktidar\u0131 ele\u015ftirmek ve \u00fclkeyi y\u00f6neten siyasi anlay\u0131\u015f\u0131n bizzat kendisinin \u00fclke i\u00e7in \u2018sorun\u2019 haline geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek. Ve malesef her ge\u00e7en g\u00fcn, her yeni anti-demokratik hamle, medya ve muhalefet \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n s\u00fcrekli artmas\u0131, bizleri hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6zellikle Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerindeki meslekta\u015flar\u0131ma ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndaki dostlara m\u00fcte\u015fekkirim. Her platformda sesimizi duyurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Fakat Avrupal\u0131 politikac\u0131lar i\u00e7in ayn\u0131 iyimser c\u00fcmleleri kuramayaca\u011f\u0131m. T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetiyle aralar\u0131ndaki ili\u015fkiler ve bu ili\u015fkiler \u00fczerinden kurgulad\u0131klar\u0131 \u2018ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131\u2019 nedeniyle \u00fclkemdeki ifade ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sorununa s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcyorlar. Asl\u0131nda Avrupa\u2019y\u0131 Avrupa yapan de\u011ferlere sadakatsizlik ediyorlar. T\u00fcrkiye\u2019deki medya \u00f6rg\u00fctlerine ise hi\u00e7 de\u011finmek istemiyorum. Cemil Meri\u00e7\u2019in ifadesiyle \u00fczerlerinde birer deli g\u00f6mle\u011fi olarak ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ideolojik taassuplar\u0131ndan soyunmad\u0131k\u00e7a, sadece kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyalar\u0131na yak\u0131n meslekta\u015flar\u0131ma destek verdik\u00e7e, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ger\u00e7ek anlamda hizmet etmeleri ve iktidar \u00fczerinde tesir yaratabilmeleri k\u0131sa vadede m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n
Ter\u00f6rist su\u00e7lamas\u0131 hakk\u0131nda ne s\u00f6ylemek istersiniz?<\/b><\/p>\n
Gazeteci, halktan saklanan\u0131 halka anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve y\u00f6netici tasarruflar\u0131ndan s\u00fcrekli \u015f\u00fcphe duydu\u011fu i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7 bir yerinde iktidarla bar\u0131\u015f\u0131k olamaz. \u0130ktidar\u0131 ele\u015ftirmek d\u00fc\u015fmanca bir tav\u0131r de\u011fil, bilakis mesle\u011fimizin gere\u011fidir. Gazeteci asidir\u2026 Dizlerinin \u00fczerinde de\u011fil, ayaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde yazar. Hep daha g\u00fczel bir memleket, daha g\u00fczel bir d\u00fcnya d\u00fc\u015fler. Bazen olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilse de m\u00fckemmeli hayal eder. Bu y\u00f6n\u00fcyle zaman zaman \u00fctopisttir. Yani gazeteci ele\u015ftireldir, \u015f\u00fcphecidir, asidir, \u00fctopisttir. Velhas\u0131l gazeteci pek \u00e7ok \u015feydir. Ama tek bir \u015fey de\u011fildir; gazeteci ter\u00f6rist de\u011fildir.<\/p>\n
Hapishanedeki ilk gecemde y\u00fcz\u00fcme kar\u015f\u0131 \u2018darbeci gazeteci ho\u015fgeldin\u2019 dediklerinde yaraland\u0131m\u2026 Jandarmalar aras\u0131nda ellerim kelep\u00e7eli adliye koridorlar\u0131nda y\u00fcr\u00fcrken ve yurtta\u015flar\u0131n g\u00f6zleri g\u00f6zlerime d\u00fc\u015fmanca dikilmi\u015fken yaraland\u0131m\u2026 G\u00f6zalt\u0131nda \u00fc\u00e7 ki\u015filik h\u00fccrede on\u00fc\u00e7 ki\u015fi kal\u0131rken ve yan\u0131 ba\u015f\u0131mda bir katil zanl\u0131s\u0131 uyurken yaraland\u0131m\u2026 Ama ya\u015famak yaralanmakt\u0131 ve yaralanmak da g\u00fczeldi. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yaralar\u0131n\u0131 anlayabilmem i\u00e7in yara-bere i\u00e7inde kalmam gerekiyormu\u015f. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yaralar\u0131n\u0131 anlad\u0131m.<\/p>\n
S\u00f6zlerimi tamamlarken \u015funu s\u00f6ylemek isterim: Su\u00e7lama konusu olan haberlerim, kitaplar\u0131m, yorumlar\u0131m, en \u00f6nemlisi d\u00fc\u015f\u00fcncelerim benim \u00e7ocuklar\u0131md\u0131. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131 istediler benden, onlara \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 vermedim. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 kimseye vermeyin.<\/p>\n
Kaynak: TR724<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Silivri Cezaevi\u2019nde 669 g\u00fcnd\u00fcr (29 may\u0131s itibariyle) tutuklu bulunan gazeteci Emre Soncan (36), \u0130sve\u00e7 merkezli insan haklar\u0131 kurulu\u015fu Stockholm Center for Freedom\u2019la (SCF) yaz\u0131l\u0131 bir r\u00f6portaj yapt\u0131. \u2018Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi\u2019 su\u00e7lamas\u0131 ile 7 y\u0131l 6 ay hapse mahkum edilen Soncan, \u201cGazeteci ele\u015ftireldir, \u015f\u00fcphecidir, asidir, \u00fctopisttir. Velhas\u0131l gazeteci pek \u00e7ok \u015feydir. Ama tek bir \u015fey de\u011fildir; […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":699,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jf_save_progress":"","_jf_limit_responses":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[49],"class_list":["post-698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-tr","tag-genel"],"yoast_head":"\n