Sosyal medyan\u0131n sosyal hareketler \u00fczerine etkisi<\/b><\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya, insanlar\u0131n birbirleriyle ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumla etkile\u015fime ge\u00e7tikleri, geleneksel medyaya g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan denetlenip kontrol edilmesinin daha zor olmas\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok toplumsal hareketin ilan edildi\u011fi, taraftarlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131, organizasyonlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir mecra haline geldi. Moldova protestolar\u0131, \u2018Wall Street\u2019 i\u015fgal protestolar\u0131, \u2018Arap Bahar\u0131\u2019 ve yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte \u2018Gezi Park\u0131\u2019 eylemleri ve son d\u00f6nemde Fransa\u2019da \u2018Sar\u0131 Yelekliler\u2019 protestolar\u0131yla sosyal medyan\u0131n bir \u00fclkenin kaderini nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6rebiliriz.\u00a0<\/span><\/p>\n Sosyal medya, \u00f6zellikle siyasi meselelerde halk protestolar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 oldu, \u00e7\u00fcnk\u00fc sosyal medya insanlar\u0131n seslerini \u00f6zg\u00fcrce a\u00e7\u0131klayabilecekleri tek yoldu. Moldova’da 2009\u00a0 <\/span>y\u0131l\u0131nda se\u00e7imleri kazanan kom\u00fcnist partiye kar\u015f\u0131 yap\u0131lan protestolar, sosyal medyada h\u0131zla yay\u0131lan ve Moldova’y\u0131 etkileyen olaylardan biriydi. Moldova’da on binlerce insan sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fc ve h\u00fck\u00fcmeti protesto etti. \u0130nsanlar Moldova’daki protestolar\u0131 YouTube ve Twitter’dan takip etmi\u015fti.\u00a0<\/span><\/p>\n 12 Haziran 2009’da \u0130ran’da Ahmedinejad, oylaman\u0131n sona ermesinden birka\u00e7 saat sonra \u0130ran se\u00e7imlerindeki zaferini a\u00e7\u0131klad\u0131. \u0130ran halk\u0131 se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na inanmad\u0131 ve oylar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler ve se\u00e7im sonucunu protesto etmek i\u00e7in sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131lar. \u0130ran’daki t\u00fcm medya h\u00fck\u00fcmetin kontrol\u00fcnde oldu\u011fundan, bu protestolar \u0130ran medyas\u0131nda g\u00f6r\u00fclmedi. Ancak \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti olaylar\u0131n duyulmas\u0131n\u0131 ve sosyal medyaya yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyemedi. Ye\u015fil hareket olarak adland\u0131r\u0131lan bu protestolarda binlerce s\u0131radan insan, Twitter, Facebook ve ki\u015fisel bloglarla devlet sans\u00fcr\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n Sosyal medyan\u0131n kitleleri harekete ge\u00e7irmedeki rol\u00fcn\u00fcn bir di\u011fer \u00f6rne\u011fi, Tunus’ta ba\u015flayan ve \u201cArap Bahar\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve \u00dcrd\u00fcn, Yemen Libya ve M\u0131s\u0131r gibi di\u011fer Arap \u00fclkelerini de etkileyen demokratikle\u015fme hareketleriydi. \u00d6zellikle M\u0131s\u0131r’daki Tahrir Meydan\u0131’nda ba\u015flayan olaylarda ileti\u015fimin en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 sosyal medyayd\u0131. Protestolar, eylemciler Cumhurba\u015fkan\u0131 H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek’in otuz y\u0131ll\u0131k ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve M\u0131s\u0131r’daki yoksulluk, i\u015fsizlik ve devlet yolsuzlu\u011funu protesto etmek i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu\u011funda ba\u015flad\u0131. Bu \u00e7a\u011fr\u0131 Facebook ve Twitter kullan\u0131larak yap\u0131ld\u0131. M\u0131s\u0131r devleti sosyal medyay\u0131 ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fsa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Protestocular, 25 Ocak 2011’deki ilk g\u00f6steride sosyal medyada yapt\u0131klar\u0131 duyurular sonucunda b\u00fcy\u00fck bir kitle toplad\u0131lar. Twitter ve YouTube’daki payla\u015f\u0131mlar sayesinde, M\u0131s\u0131r’daki geli\u015fmeler t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n dikkatini \u00e7ekti.\u00a0<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de 2013 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131n\u0131n sonunda ger\u00e7ekle\u015fen ve \u201cGezi Park\u0131 protestolar\u0131\u201d olarak bilinen Taksim meydan\u0131nda ba\u015flayan olaylar da sosyal medyada ba\u015flayan protesto eylemlerinden biriydi. Protestolar s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye medyas\u0131 AKP h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan al\u0131nan yay\u0131n yasaklar\u0131 sebebiyle, protestolar\u0131 ve protestoculara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddet uygulayan polis m\u00fcdahalesini yay\u0131nlayamad\u0131. Ancak sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6zellikle Twitter ve Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131 protesto ile alakal\u0131 bilgileri ve olaylar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131lar ve protestolar\u0131 t\u00fcm T\u00fcrkiye’ye duyurma f\u0131rsat\u0131 buldular. Bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 Erdo\u011fan, Twitter’\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti i\u00e7in \u201ctehdit\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131. Ba\u015fbakan\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Twitter ve Wikipedia ya T\u00fcrkiye’de ula\u015f\u0131m h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan yasakland\u0131. Ancak eylemciler ve eylemi destekleyen insanlar VPN (Virtual Private Network) gibi baz\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kullanarak bu yasaklar\u0131 a\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Eylemlerin sosyal medyada yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan protestolar \u00fclke genelinde yay\u0131ld\u0131, ve d\u00f6rt milyona yak\u0131n halk protestolara kat\u0131ld\u0131. T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi’nin raporuna\u00a0 <\/span>g\u00f6re, protesto g\u00f6sterilerinde 8 binden fazla ki\u015fi yaraland\u0131 ve 6 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u0130stanbul\u2019daki polis vah\u015feti kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, CNN T\u00fcrk bu olay\u0131 g\u00f6stermek yerine penguenler hakk\u0131nda bir belgesel yay\u0131nlamay\u0131 tercih etti. \u00a0<\/span><\/p>\n Toplumda en yayg\u0131n “i\u015fgal protestolar\u0131” olarak bilinen toplumsal hareketlerin ba\u015flang\u0131c\u0131 sosyal medya taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u0130\u015fgal protestolar\u0131 Occupy Wall Street ile ba\u015flad\u0131 ve d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. Kanada merkezli bir dergi olan Adbusters, Wall Street’teki ekonomik e\u015fitsizli\u011fi ve kurumsal a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ele\u015ftirmek i\u00e7in 13 Temmuz 2011 tarihinde bir Twitter mesaj\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Twitter mesaj\u0131n\u0131n amac\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir g\u00f6steri ba\u015flatmakt\u0131. 17 Eyl\u00fcl 2011’de y\u00fczlerce ki\u015fi Zuccotti Park’a geldi ve iki hafta i\u00e7inde eylemler New York’tan Chicago, San Francisco, Boston ve Los Angeles’a h\u0131zla yay\u0131ld\u0131. Kas\u0131m ay\u0131nda protesto g\u00f6sterilerinde 300’den fazla merkez i\u015fgal edildi Ancak i\u015fgal hareketinin bir lideri yoktu, d\u00fcnyadaki binlerce ki\u015finin dikkatini Internet \u00fczerinden \u00e7eken yaln\u0131zca “#OccupyWallStreet” etiketiydi. Ayn\u0131 fikri payla\u015fan insanlar Twitter, Facebook gibi platformlarda bir araya geldi. \u00a0<\/span><\/p>\n Son olarak 17 Kas\u0131m 2018 de \u201cSar\u0131 Yelekliler\u201d protestolar\u0131 sosyal medyada yap\u0131lan duyurularla t\u00fcm Fransa\u2019da ayn\u0131 anda ba\u015flad\u0131. Fransa\u2019n\u0131n bir \u00e7ok kentinde 10 bin den fazla g\u00f6sterici sokak eylemlerine kat\u0131ld\u0131. S\u00fcre gelen ekonomik problemlerden dolay\u0131 bu k\u00f6t\u00fc gidi\u015fat\u0131n sorumlusu Cumhurba\u015fkan\u0131 Macron ve h\u00fck\u00fcmetinin istifas\u0131n\u0131 isteyen protestocular giydikleri \u201cSar\u0131 yelekler\u201d ile sosyal bir hareket ba\u015flatt\u0131lar. Olaylarda binlerce ki\u015fi yaraland\u0131. Bu hareketin etkisi Fransa s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da a\u015ft\u0131. Fransa\u2019daki protesto eylemlerinin T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u00e7ramas\u0131ndan endi\u015fe eden AKP h\u00fck\u00fcmetinin polisi yapt\u0131\u011f\u0131 aramalarda buldu\u011fu \u2018sar\u0131 yelekleri\u2019 \u00f6rg\u00fctsel delil olarak kabul edip yeleklerin sahiplerini g\u00f6zalt\u0131na almas\u0131 paranoyada gelinen son noktay\u0131 da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. \u00a0<\/span><\/p>\n Gelece\u011fin habercilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 da ve merkezi de sosyal medya platformlar\u0131 olacak gibi. Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya haberlerin ve fikirlerin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yer olmaktan \u00e7ok daha \u00f6tesi bir rol icra ediyor. Arap Bahar\u0131, ABD de ba\u015flayan i\u015fgal protestolar\u0131, T\u00fcrkiye’de yap\u0131lan protesto g\u00f6sterileri ve son olarak Fransa\u2019daki protestolar, sosyal hareketlerin sosyal medyadan nas\u0131l etkilendi\u011fi g\u00f6steriyor. \u00dclkelerindeki sosyo-ekonomik k\u00f6t\u00fc gidi\u015fata dur demek isteyen aktivistler, sosyal medya sayesinde d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerindeki eylemlerden ilham al\u0131yor. Bir sembol bazen sar\u0131 bir yelek, bazen bir c\u00fcmle bu hareketin bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Lakin, hareketi ba\u015flatan semboller de\u011fil, fakat nedense diktat\u00f6rler en \u00e7ok sembollerden korkuyor ve bu y\u00fczden o sembollere kar\u015f\u0131 da tahamm\u00fclleri yok. H\u00fck\u00fcmetler polislerine, korktuklar\u0131 t\u00fcm sembolleri toplatsa da, insanlar, sosyal ve ekonomik e\u015fitsizli\u011fe kar\u015f\u0131 tav\u0131r sergilemek istediklerinde ve sosyo-politik hareketin motivasyonunu kalplerinde hissettiklerinde kendilerine yeni bir sembol ve yeni bir yol bulmakta zorlanmayacaklard\u0131r. \u00a0<\/span><\/p>\n MESUT BARAN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sosyal medyan\u0131n sosyal hareketler \u00fczerine etkisi G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya, insanlar\u0131n birbirleriyle ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumla etkile\u015fime ge\u00e7tikleri, geleneksel medyaya g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan denetlenip kontrol edilmesinin daha zor olmas\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok toplumsal hareketin ilan edildi\u011fi, taraftarlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131, organizasyonlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir mecra haline geldi. Moldova protestolar\u0131, \u2018Wall Street\u2019 i\u015fgal protestolar\u0131, \u2018Arap Bahar\u0131\u2019 ve yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte \u2018Gezi Park\u0131\u2019 eylemleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":1299,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jf_save_progress":"","_jf_limit_responses":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[49],"class_list":["post-5216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-tr","tag-genel"],"yoast_head":"\n