{"id":43050,"date":"2025-12-08T14:07:33","date_gmt":"2025-12-08T13:07:33","guid":{"rendered":"https:\/\/internationaljournalists.org\/?p=43050"},"modified":"2025-12-08T14:07:33","modified_gmt":"2025-12-08T13:07:33","slug":"avrupa-komisyonu-dijital-hizmetler-yasasini-ihlal-eden-xe-120-milyon-avro-para-cezasi-verdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/internationaljournalists.org\/tr\/avrupa-komisyonu-dijital-hizmetler-yasasini-ihlal-eden-xe-120-milyon-avro-para-cezasi-verdi\/","title":{"rendered":"Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasas\u0131\u2019n\u0131 ihlal eden X\u2019e 120 milyon avro para cezas\u0131 verdi"},"content":{"rendered":"
\n

Avrupa Komisyonu, <\/span>Dijital Hizmetler Yasas\u0131 (DSA) kapsam\u0131ndaki \u015feffafl\u0131k<\/a>\u00a0y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ihlal etti\u011fi i\u00e7in X kar\u015f\u0131s\u0131nda 120 milyon \u20ac para cezas\u0131 verdi. \u0130hlaller aras\u0131nda ‘mavi i\u015faretin’ yan\u0131lt\u0131c\u0131 tasar\u0131m\u0131, reklam deposunun \u015feffaf olmamas\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in kamuya a\u00e7\u0131k verilere eri\u015fim sa\u011flanamamas\u0131 yer al\u0131yor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

X’in ‘mavi i\u015faretinin aldat\u0131c\u0131 tasar\u0131m\u0131<\/h2>\n

X’in ‘do\u011frulanm\u0131\u015f hesaplar’ i\u00e7in ‘mavi i\u015faret’ kullanmas\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kand\u0131r\u0131yor. Bu, DSA’n\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i platformlar\u0131n hizmetlerinde yan\u0131lt\u0131c\u0131 tasar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 yasaklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etmektedir. X’te, \u015firket hesab\u0131n arkas\u0131nda kimin oldu\u011funu anlaml\u0131 \u015fekilde do\u011frulamadan herkes ‘do\u011frulanm\u0131\u015f’ stat\u00fcs\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in \u00f6deme yapabilir; bu da kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hesaplar\u0131n ve i\u00e7eriklerin ger\u00e7ekli\u011fini de\u011ferlendirmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu aldatmaca, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 sahte sahte ve k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer taraf\u0131ndan di\u011fer manip\u00fclasyon t\u00fcrleri dahil olmak \u00fczere doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klara maruz b\u0131rak\u0131r. DSA kullan\u0131c\u0131 do\u011frulamas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmasa da, \u00e7evrimi\u00e7i platformlar\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131n do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f iddia etmesini a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklamaktad\u0131r; oysa b\u00f6yle bir do\u011frulama yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

X’in reklam deposunun \u015feffaf olmamas\u0131<\/h2>\n

X’in reklam deposu, DSA’n\u0131n \u015feffafl\u0131k ve eri\u015filebilirlik gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. Eri\u015filebilir ve aranabilir reklam depolar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve sivil toplum i\u00e7in doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131, hibrit tehdit kampanyalar\u0131n\u0131, koordineli bilgi operasyonlar\u0131n\u0131 ve sahte reklamlar\u0131 tespit etmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n

X, tasar\u0131m \u00f6zellikleri ve i\u015flemede a\u015f\u0131r\u0131 gecikmeler gibi eri\u015fim engellerini i\u00e7erir; bu da reklam depolar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131r. X’in reklam deposu ayr\u0131ca reklam\u0131n i\u00e7eri\u011fi, konusu ve bunun i\u00e7in \u00f6deme yapan yasal ki\u015fi gibi kritik bilgilerden yoksun. Bu durum, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ve kamuoyunun \u00e7evrimi\u00e7i reklamc\u0131l\u0131kta olas\u0131 riskleri ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak incelemesini engelliyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kamuya a\u00e7\u0131k verilere eri\u015fim sa\u011flamama<\/h2>\n

X, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara platformun kamuya a\u00e7\u0131k verilerine eri\u015fim sa\u011flama konusundaki DSA y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmiyor. \u00d6rne\u011fin, X’in hizmet \u015fartlar\u0131, uygun ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k verilerine, kaz\u0131ma yoluyla da dahil olmak \u00fczere, ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak eri\u015fmesini yasaklamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, X’in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k verilere eri\u015fimi s\u00fcre\u00e7leri, Avrupa Birli\u011fi’nde \u00e7e\u015fitli sistemik risklere y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 etkili bir \u015fekilde zay\u0131flatarak gereksiz engeller olu\u015fturur.<\/p>\n

Bug\u00fcn verilen ceza, bu ihlallerin niteli\u011fi, etkilenen AB kullan\u0131c\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddiyeti ve s\u00fcresi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak hesapland\u0131.<\/p>\n

Bu, DSA kapsam\u0131nda ilk uyumsuzluk karar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonraki Ad\u0131mlar<\/h2>\n

X’in art\u0131k Komisyon’a, mavi i\u015faretlerin yan\u0131lt\u0131c\u0131 kullan\u0131m\u0131yla ilgili 25. Madde (1) DSA’n\u0131n ihlalini sona erdirmek i\u00e7in almay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel \u00f6nlemleri bildirmek i\u00e7in 60 \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

X’in, reklam deposu ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in kamu verilerine eri\u015fimle ilgili DSA’n\u0131n 39. ve 40(12) maddelerinin ihlallerini ele almak i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri belirleyen bir eylem plan\u0131n\u0131 Komisyon’a sunmak i\u00e7in 90 \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fc vard\u0131r. Dijital Hizmetler Kurulu, X’in eylem plan\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sunmak i\u00e7in bir ay s\u00fcresi olacak. Komisyonun nihai karar\u0131n\u0131 vermek ve makul bir uygulama s\u00fcresi belirlemek i\u00e7in bir ay\u0131 daha olacak.<\/p>\n

Uyumsuzluk karar\u0131na uymamak, periyodik ceza \u00f6demelerine yol a\u00e7abilir. Komisyon, karar\u0131n ve genel olarak DSA’n\u0131n uyumunu sa\u011flamak i\u00e7in X ile etkile\u015fime devam etmektedir.<\/p>\n

Arka plan<\/h2>\n

18 Aral\u0131k 2023’te Komisyon, X’in yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eri\u011fin yay\u0131lmas\u0131 ile ilgili alanlarda DSA’y\u0131 ihlal edip etmedi\u011fini ve bilgi manip\u00fclasyonuyla m\u00fccadele i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemlerin etkinli\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in resmi\u00a0i\u015flemler<\/a>\u00a0ba\u015flatt\u0131; soru\u015fturma bu konuda devam etmektedir.<\/p>\n

Bu i\u015flemler ayr\u0131ca aldat\u0131c\u0131 tasar\u0131m\u0131n kullan\u0131m\u0131, reklam \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n eksikli\u011fi ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in yetersiz veri eri\u015fimini kapsad\u0131; bu nedenle Komisyon 12 Temmuz 2024’te\u00a0\u00f6n bulgular\u0131<\/a> kabul etti ve bug\u00fcn bir uyumsuzluk karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n
\"Henna<\/picture>\n
\n
\n

\u00a0Kullan\u0131c\u0131lar\u0131 mavi i\u015faretlerle kand\u0131rmak, reklamlardaki bilgileri gizlemek ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atmak AB’de \u00e7evrimi\u00e7i olarak yer almaz. DSA kullan\u0131c\u0131lar\u0131 korur. DSA, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara potansiyel tehditleri ortaya \u00e7\u0131karma yolu sunar. DSA, \u00e7evrimi\u00e7i ortama olan g\u00fcveni yeniden kazand\u0131r\u0131r. DSA’n\u0131n ilk uyumsuzluk karar\u0131yla birlikte, X’i kullan\u0131c\u0131lar\u0131n haklar\u0131n\u0131 zedelemekten ve hesap vermekten ka\u00e7\u0131nmakla sorumlu tutuyoruz.<\/p>\n