![\"\"](\"https:\/\/internationaljournalists.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/martin-271x300.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sava\u015flar, krizler, felaketler- T\u00fcrkiye ve Suriye’deki son depremler gibi: Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc gazetecilerin ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131 alanlard\u0131r. Bunu g\u00f6rev sayd\u0131klar\u0131 ve hatta d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kuvvet olman\u0131n getirdi\u011fi bir misyon olarak g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in yaparlar. Ancak burada haberle\u015ftirme \u015fekli birtak\u0131m \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Muhabirler, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenmek isterler. Kendilerini g\u00fcvenin \u00f6nce kazan\u0131lmas\u0131 gereken k\u0131t bir kaynak oldu\u011fu durumlarda bulurlar.\u00a0 Bir \u00f6\u011frenme s\u00fcrecidir bu. Bu, haberle\u015ftirme s\u00fcre\u00e7leri ve medyay\u0131 kullananlar\u0131n faydas\u0131nad\u0131r. E\u011fer bu g\u00f6rev ihmal edilirse, kaynaklar da s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde kapanacakt\u0131r.<\/p>\n
S\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde benden \u201cSava\u015f gazetecili\u011fi ve \u00e7at\u0131\u015fmalarda gazeteci olmak isteyen gen\u00e7 nesillere tavsiyeler\u201d konusunu g\u00fcndeme getirmem istendi. Afgan sava\u015f\u0131nda, Irak, T\u00fcrkiye ve Afrika’daki \u00e7at\u0131\u015fmalarda yirmi y\u0131ll\u0131k deneyimim var. Geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131mda bu hem \u00e7ok az hem de \u00e7ok fazla bir zaman.<\/p>\n
Sava\u015f gazetecili\u011fi diye bir \u015fey var m\u0131? Sava\u015f muhabiri kime denir? 11 Eyl\u00fcl’\u00fcn, yani Ter\u00f6re Kar\u015f\u0131 Sava\u015f\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015f ger\u00e7eklikten \u00e7ok tarih oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen gen\u00e7 nesil ad\u0131na daha az konu\u015fabilirim. \u0130yi ve daha az iyi gazetecilik aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131yorum. Ba\u015fka bir ifade ile: Kendinizi bir \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesine, ko\u015fullara, insanlara ve g\u00fcvenlik durumuna profesyonel olarak haz\u0131rlay\u0131n. \u0130ki kaynak ilkesi bilinmeli ve g\u00f6zetilmelidir. Ancak \u00e7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda bunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 kendini daha net g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\u00c7ATI\u015eMANIN TARAFLARI VE S\u0130V\u0130L HALK\u00a0<\/strong><\/p>\n Kendilerine sava\u015f muhabiri diyen veya medya taraf\u0131ndan bu etiketi alanlar \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine kendilerini g\u00f6sterirler. Oralarda birer yabanc\u0131d\u0131rlar. Ancak ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 hikayeler otantik olabilir. Bunun i\u00e7in \u00e7at\u0131\u015fma taraflar\u0131na ve \u00f6zellikle de sivil halka yeterince zaman ay\u0131rmak gerekir.<\/p>\n Sava\u015flar\u0131n ve krizlerin \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde, medya akt\u00f6rleri bir s\u00fcredir bar\u0131\u015f gazetecili\u011fi propagandas\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Son zamanlarda yap\u0131c\u0131 habercilik kavram\u0131 y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti. \u0130kincisi \u00f6nemli ve gerekli sorular sorar. Ancak ayn\u0131 zamanda medya i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kar gruplar\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n suistimal edilme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar.<\/p>\n \u00d6nceleri televizyon ve yaz\u0131l\u0131 bas\u0131n ve zaman zaman da radyo habercili\u011fi alan\u0131nda hakim pozisyona sahiplerdi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ne kadar sosyal olduklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Sosyal medya sayesinde durum daha karma\u015f\u0131k hale geldi. Burada kim, hangi kritere g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 lider rol\u00fc \u00fcstlenebilir? Yeni \u00e7e\u015fitlilik ve alandaki akt\u00f6rlerin \u00e7oklu\u011fu nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan karma\u015f\u0131kl\u0131k yeni b\u00fcy\u00fck akt\u00f6rlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve bunlar\u0131n kendi t\u00fcketicilerini bulup manip\u00fcle etme ihtimalini g\u00fc\u00e7lendiriyor. Bu hem otoriter sistemler hem de demokrasiler i\u00e7in s\u00f6z konusu.<\/p>\n Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kuvvet\u201d hi\u00e7 bu kadar acil bir ihtiya\u00e7 haline gelmemi\u015fti. Ancak bu nas\u0131l sa\u011flanacak? D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kamu hizmeti medyas\u0131na kar\u015f\u0131 artan g\u00fcvensizlik bunun sadece bir i\u015faretidir.<\/p>\n SAVA\u015e MUHAB\u0130RLER\u0130 NESL\u0130 T\u00dcKENMEKTE OLAN CANLILAR G\u0130B\u0130<\/strong><\/p>\n Kriz habercili\u011fi aydan aya h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor. Veri gazetecili\u011fi giderek daha \u00f6nemli hale geliyor. Niceliksel olan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 art\u0131yor. Ancak bununla otomatik olarak daha iyi haberlere kavu\u015fuyor muyuz? Futbol ma\u00e7\u0131 istatistiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bunun bir yan\u0131lg\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir tak\u0131m\u0131n topa y\u00fczde 90 oran\u0131nda sahip olmas\u0131 gol say\u0131s\u0131nda \u00f6ne ge\u00e7ece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n Mevcut durumda birka\u00e7 olumlu e\u011filimden biri \u015fudur: \u00d6deme g\u00fcc\u00fc bulunan medya giderek daha artan bir oranda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekiplerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu kadrolu elemanlardan olu\u015fuyor. Bu daha uzun s\u00fcreli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fi m\u00fcmk\u00fcn hale getiriyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekipler yazar ve gazetecilere daha sa\u011flam veriler sunabiliyor. Militarizasyonun ve agresif manip\u00fclasyonlar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 zamanlar\u0131nda medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ayakta kalabilmesi i\u00e7in bu \u00f6nemli bir ihtiya\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan yurtd\u0131\u015f\u0131 ve sava\u015f b\u00f6lgesi muhabirleri ise nesli t\u00fckenmekte olan canl\u0131lar durumundad\u0131r.<\/p>\n YEREL \u0130RT\u0130BAT \u00d6NEML\u0130\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00c7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerine gidenlerin yerel irtibat noktalar\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131r, bu ister sava\u015f, isterse deprem b\u00f6lgeleri olsun. Yerel yard\u0131mc\u0131 unsurlar yeni muhataplar\u0131 buluyor, arada g\u00fcven olu\u015fturuyor ve dil ve k\u00fclt\u00fcrel bariyerlerin a\u015f\u0131lmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 oluyor. Ancak \u00fcretilen haberlerde bu arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n isimlerini ve katk\u0131lar\u0131n\u0131 nadiren g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n Afganistan’daki sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, yabanc\u0131 muhabirlerin \u00e7o\u011fu yerle\u015fik, yani (tek ba\u015f\u0131na) dengeli habercili\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir askeri ortama entegre olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00e7e\u015fitli ger\u00e7ekliklerini ve ruh hallerini ise ancak halk\u0131n aras\u0131na girerek, yani iki taraf\u0131n aras\u0131nda aktif olarak \u00f6\u011frenebilirsiniz. Bu ise zaman, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ruh ve daha fazla kaynak gerektiren bir \u015feydir.<\/p>\n \u0130\u015fler zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, imdad\u0131n\u0131za ko\u015facak yard\u0131mc\u0131lara ihtiyac\u0131n\u0131z var. Mesle\u011fi temsil eden g\u00fcvenilir gazeteci dernekleri burada devreye giriyor. Yerel dil bilgisi yard\u0131mc\u0131 olur. Nas\u0131l biz Bat\u0131’da kriz b\u00f6lgelerinden gelen insanlar\u0131 kendi dilimizi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131nda daha kolay yard\u0131mc\u0131 olabiliyorsak, sava\u015ftaki insanlar da birinin kendileriyle ciddi \u015fekilde ilgilendi\u011fini fark ettiklerinde ve \u00f6nyarg\u0131l\u0131 kli\u015felerin \u00f6tesine ge\u00e7tiklerini g\u00f6rd\u00fcklerinde ayn\u0131 \u015fekilde davran\u0131yorlar.<\/p>\n \u00a0<\/strong>\u00a0* <\/strong>Martin Gerner, ARD ve Deutschlandfunk muhabiri, film yazar\u0131 ve kitap yazar\u0131d\u0131r. 2004 y\u0131l\u0131nda beri kriz ve sava\u015f b\u00f6lgelerinde yerli gazetecileri e\u011fitiyor.<\/em><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sava\u015flar, krizler, felaketler- T\u00fcrkiye ve Suriye’deki son depremler gibi: Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc gazetecilerin ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131 alanlard\u0131r. Bunu g\u00f6rev sayd\u0131klar\u0131 ve hatta d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kuvvet olman\u0131n getirdi\u011fi bir misyon olarak g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in yaparlar. Ancak burada haberle\u015ftirme \u015fekli birtak\u0131m \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Muhabirler, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenmek isterler. Kendilerini g\u00fcvenin \u00f6nce kazan\u0131lmas\u0131 gereken k\u0131t […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":32761,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jf_save_progress":"","_jf_limit_responses":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"0","layout":"no-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"bottom","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"0","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"0","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"0","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"enable_post_split":"0","post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[5682,5571,1410],"tags":[5462,8098,8099],"class_list":["post-32756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber","category-journalist-post","category-manset","tag-journalist-post","tag-martin-gerner","tag-savas-muhabirligi"],"yoast_head":"\n