{"id":27477,"date":"2022-09-27T13:31:55","date_gmt":"2022-09-27T11:31:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ijaev.org\/?p=27477"},"modified":"2022-09-27T13:32:00","modified_gmt":"2022-09-27T11:32:00","slug":"temel-bir-insan-hakki-medya-ozgurlugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/internationaljournalists.org\/tr\/temel-bir-insan-hakki-medya-ozgurlugu\/","title":{"rendered":"Temel bir insan hakk\u0131: Medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc"},"content":{"rendered":"\n

Bilgi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zg\u00fcr bir toplumun temel unsurlar\u0131ndan biridir, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve uyumlu bir ya\u015fam i\u00e7in gereklidir. Ayn\u0131 zamanda, hem ger\u00e7ekleri kimseden korkmadan s\u00f6ylemek hem de kimseye boyun e\u011fmeden, do\u011fruluk ve netlikle elde edip yaymak bir insan hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Geni\u015f kitlelere ula\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131lan medya ara\u00e7lar\u0131 toplumumuzda hayati bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Medya, ulus devletlerinde siyasi, adli ve kolluk kuvvetleriyle birlikte iyi y\u00f6neti\u015fimin temel kurumlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel medya olan kitaplar, dergiler ve gazeteler bilginin yay\u0131lmas\u0131 rol\u00fcn\u00fc yerine getirdiler. \u015eimdilerde ise hayat\u0131m\u0131zda giderek fazla yer bulan filmler, radyo, TV, internet, e-posta, sosyal medya platformlar\u0131 bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde adeta bir devrim yaratt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131 demokrasilerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden biri, medyan\u0131n genel n\u00fcfusa bilgi sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte devlet ku- rumlar\u0131 \u00fczerinde kontrol ve denge unsuru da olmu\u015ftur. Ancak, b\u00fcy\u00fck medya imparatorluklar\u0131n\u0131 elinde tutan medya baronlar\u0131, g\u00fcndemleri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirerek medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engelleyebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, baz\u0131 \u00fclkelerde otoriter rejimler kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde kontrol sa\u011flayarak, kitlelere s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgi ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayarak k\u00f6t\u00fc y\u00f6neti\u015fim, yolsuzluk ve bask\u0131ya sebep olmu\u015ftur. Gazeteciler, halka bilgi sa\u011flarken bunu do\u011fruluk ve b\u00fcy\u00fck sorumlulukla yerine getirmeleri kritik bir \u00f6neme sahiptir. \u0130yi bir toplumda, gazetecilere ger\u00e7ekleri bildirme, g\u00fcncel olaylar hakk\u0131ndaki fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini korkmadan, boyun e\u011fmeden ifade etme f\u0131rsat\u0131 verilmelidir. Ayr\u0131ca, iyi y\u00f6neti\u015fim i\u00e7in ele\u015ftiri ve \u015fik\u00e2yetleri \u00f6nyarg\u0131s\u0131z bir \u015fekilde payla\u015fmaktan, \u00e7e\u015fitli fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tmaktan da sorumludurlar.<\/p>\n\n\n\n

Gazeteciler adaletsizlik, yolsuzluk, zul\u00fcm, g\u00fc\u00e7 ve servetin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 konusunda ger\u00e7e\u011fi aramal\u0131d\u0131r. Cesaretleriyle fark\u0131ndal\u0131k yaratmal\u0131, adil bir toplum in\u015fa etmek i\u00e7in d\u00fczeltici eylemleri te\u015fvik etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Ne yaz\u0131k ki, genel olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkeleri olarak nitelendirilen bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede, gazetecilerin bilgiyi \u00f6zg\u00fcrce yayma f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu bir medya g\u00f6r\u00fclmektedir. Baz\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z medya kurulu\u015flar\u0131na m\u00fcsamaha g\u00f6sterilmiyor, ger\u00e7ekleri \u00f6zg\u00fcrce ifade etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanmak isteyen gazeteciler hapse at\u0131l\u0131yor, s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderiliyor veya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

2 Ekim 2018\u2019de Suudi Arabistan\u2019\u0131n \u0130stanbul\u2019daki Konsoloslu\u011fu\u2019nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, Cemal Ka\u015f\u0131k\u00e7\u0131\u2019n\u0131n cesedi hala bulunamad\u0131. Suudi rejiminin izledi\u011fi politikalar hakk\u0131nda yorum yapan gazeteci Ka\u015f\u0131k\u00e7\u0131\u2019n\u0131n dudak u\u00e7uklatan bir davas\u0131 var. Suudi Gazeteci cinayetiyle ilgili uluslararas\u0131 soru\u015fturmay\u0131 y\u00f6neten BM insan haklar\u0131 m\u00fcfetti\u015fi \u00d6zel Raport\u00f6r\u00fc Agnes Callamard, Suudi h\u00fck\u00fcmetinin su\u00e7tan sorumlu oldu\u011funa dair kesin kan\u0131tlar elde etti. 7 \u015eubat 2019 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, olay\u0131 \u201cSuudi Arabistan devlet yetkilileri taraf\u0131ndan planlanm\u0131\u015f ve i\u015flenen vah\u015fi ve \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015f bir \u00f6ld\u00fcrme\u201d olarak niteledi.<\/p>\n\n\n\n

Aralar\u0131nda Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, T\u00fcrkiye, Suriye, Bahreyn, BAE ve Banglade\u015f\u2019in de bulundu\u011fu bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede ba\u011f\u0131ms\u0131z medya kurulu\u015flar\u0131 ya kapat\u0131ld\u0131 ya da ho\u015f g\u00f6r\u00fclmedi. Gazeteciler taciz edildi, hapse at\u0131ld\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcne zorland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrg\u00fcn edilen gazetecilerin \u00e7o\u011fu bug\u00fcn Bat\u0131 \u00fclkelerine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Onlar bulunduklar\u0131 \u00fclkenin yerel dillerini \u00f6\u011frenerek, ek nitelikler kazanarak hayatlar\u0131n\u0131 yeniden in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Kuzey Amerika, \u0130ngiltere, Avrupa ve Avustralya\u2019da \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc ve \u00e7ok dilli medya kurumlar\u0131 geli\u015fti, g\u00f6\u00e7men gazetecilerin kendi \u00fclkelerindeki in- sanlara oldu\u011fu kadar kendi toplumlar\u0131na da hizmet etmeleri i\u00e7in f\u0131rsatlar sa\u011flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Ana ak\u0131m medya b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sava\u015f, \u00e7at\u0131\u015fma, su\u00e7 ve sald\u0131r\u0131larla ilgili olumsuz haberleri vurgularken, toplum temelli medya ise iyi haberleri, toplum ya\u015fam\u0131n\u0131n olumlu y\u00f6nlerini, toplum \u00f6rg\u00fctlerinin haberlerini ve insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 iyi i\u015fleri payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Avustralya\u2019da, ana ak\u0131m gazeteler ile di\u011fer medya kurulu\u015flar\u0131na ek olarak, \u00fclkenin \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc toplulu\u011funu temsil eden \u00e7ok say\u0131da etnik ve \u00e7ok dilli topluluk gazetesi bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

AMUST, 1991 y\u0131l\u0131nda haftal\u0131k olarak yay\u0131nlanan \u00e7ok dilli bir topluluk gazetesi Australasian Muslim Times olarak yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131. Gazete, Temmuz 2014\u2019te Avustralya\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli M\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011funun sesi olarak yeniden \u015fekillendirildi. AMUST Gazetesinin dinamik bir internet sitesi, sosyal medyas\u0131, ayl\u0131k e-posta b\u00fclteni ve ulusal gazete bask\u0131s\u0131 var. Yay\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finde yerel, ulusal ve k\u00fcresel haberler, g\u00f6r\u00fc\u015fler, topluluk etkinlikleri, ya\u015fam tarzlar\u0131 ve spor etkinlikleri de bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinden insanlar\u0131n, korkmadan d\u00fc\u015f\u00fcncelerini payla\u015ft\u0131klar\u0131, medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan en iyi f\u0131rsatlar\u0131 sundu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m bu \u00fclkede, yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r ya\u015famaktan b\u00fcy\u00fck gurur duyuyorum.<\/p>\n\n\n\n

Bilgi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zg\u00fcr bir toplumun temel unsurlar\u0131ndan biridir, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve uyumlu bir ya\u015fam i\u00e7in gereklidir. Ayn\u0131 zamanda, hem ger\u00e7ekleri kimseden korkmadan s\u00f6ylemek hem de kimseye boyun e\u011fmeden, do\u011fruluk ve netlikle elde edip yaymak bir insan hakk\u0131d\u0131r.<\/h2>\n\n\n\n

Z\u0130A AHMAD<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n