{"id":27461,"date":"2022-09-27T12:29:49","date_gmt":"2022-09-27T10:29:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ijaev.org\/?p=27461"},"modified":"2022-09-27T12:29:53","modified_gmt":"2022-09-27T10:29:53","slug":"terorun-basin-aciklamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/internationaljournalists.org\/tr\/terorun-basin-aciklamasi\/","title":{"rendered":"Ter\u00f6r\u00fcn bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Ter\u00f6rizmi bir koz olarak kullanan ve bunun i\u00e7in medyay\u0131 kontrol alt\u0131na alan otoriter rejim, korku ve g\u00fcvensizlik ortam\u0131 bir T\u00fcrk gazetecinin Brezilya\u2019y\u0131 terk etmesine neden oldu.<\/h2>\n\n\n\n

Ter\u00f6rist ve hava korsan\u0131n\u0131, ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu oksijeninden mahrum b\u0131rakman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. <\/em>1979-1990 y\u0131llar\u0131nda \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Margaret Thatcher\u2019\u0131n Londra\u2019da d\u00fczenlenen Amerikan Barolar Birli\u011fi kongresinde bu s\u00f6zleri s\u00f6yledi\u011finde tarih 15 Temmuz 1985\u2019i g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n

Thatcher konu\u015fmas\u0131nda ima etti\u011fi s\u00f6zleri, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131nda Kahire\u2019den San Diego\u2019ya hareket eden ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ses getiren Trans World Havayollar\u0131na ait u\u00e7a\u011f\u0131n 150\u2019den fazla yolcusu ile rehin tutulmas\u0131na at\u0131fta bulunmak i\u00e7indi. Bu yaz\u0131n\u0131n sonunda bulunaca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nerimizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sald\u0131r\u0131yla ili\u015fkili \u201cter\u00f6r grubunun\u201d ad\u0131ndan bahsetmemeye karar verdik.<\/p>\n\n\n\n

Eski \u0130ngiliz Ba\u015fbakan\u0131\u2019n\u0131n konu\u015fmas\u0131nda dile getirdi\u011fi s\u00f6ylem, y\u0131llarca ter\u00f6r\u00fcn medya i\u00e7erisinde ne anlama geldi\u011fini, rol\u00fc ve etkilerini ve \u00f6zellikle de \u2018Medya, ter\u00f6ristleri g\u00fc\u00e7lendirebilir mi?\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine akademik alanda, h\u00fck\u00fcmetler ve h\u00fck\u00fcmete ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar, medya ve kamuoyu taraf\u0131ndan tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n

Ancak son y\u0131llarda ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve \u00e7al\u0131\u015fmalar sessizli\u011fin daha \u015fiddetli sald\u0131r\u0131lar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmeyecek \u015fekilde artmas\u0131na katk\u0131da bulunabilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Bu arg\u00fcman, UNESCO taraf\u0131ndan \u00fcretilen ve medyan\u0131n oksijen t\u00fcp\u00fc olmak yerine ter\u00f6rizmi susturabilece\u011finden bahseden \u201cTer\u00f6rizm ve Medya: Gazeteciler i\u00e7in bir el kitab\u0131\u201dnda mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

Yay\u0131nlanan bu makalenin omurgas\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de UNESCO\u2019nun el kitab\u0131nda m\u00fctevaz\u0131 bir \u015fekilde, \u201cBaz\u0131 devletlerin medyay\u0131 susturmak ve bozguncu gazetecileri kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in \u2018ter\u00f6rizm\u2019 arg\u00fcman\u0131n\u0131 kulland\u0131klar\u0131ndan\u201d bahsetti\u011finde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Medya her zamankinden daha fazla bu devletlere ve onlar\u0131n gazeteci, ayd\u0131n, siyaset\u00e7i ya da sivil toplum olmak \u00fczere d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 susturma planlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bu oksijeni kesmeli ve susturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Medya, ayn\u0131 otoriter devletler taraf\u0131ndan gazetecilere, medya kurulu\u015flar\u0131na ve muhaliflere kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ter\u00f6rizmle ilgili bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 haber yapmaya haz\u0131r m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Brezilya medyas\u0131ndaki baz\u0131 ayr\u0131\u015fmalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6n\u00fcm\u00fczde uzun bir yol oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu konuda ya\u015fanm\u0131\u015f iki vakadan \u00f6rnek verelim. \u0130lki 2019 y\u0131l\u0131nda ya\u015fand\u0131. 2007\u2019den beri Brezilya\u2019da ya\u015fayan ve 2016\u2019da Brezilya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alan bir T\u00fcrk i\u015fadam\u0131n\u0131n, Erdo\u011fan y\u00f6netimi taraf\u0131ndan ter\u00f6rist su\u00e7lamas\u0131 ve G\u00fclen hareketiyle ba\u011flant\u0131s\u0131 nedeniyle S\u00e3o Paulo\u2019da tutuklanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti iadesini istedi, ancak Brezilya Y\u00fcksek Mahkemesi bu talebi reddetti. Brezilya medyas\u0131, Erdo\u011fan\u2019\u0131n bu stratejilerini bast\u0131rm\u0131\u015f olsa da benzer vakalar\u0131n tekrarlanma riskini de\u011ferlendiremedi ve y\u00f6netemedi.<\/p>\n\n\n\n

Bir di\u011feri ise yak\u0131n zamanda Aral\u0131k 2021\u2019de, ABD Hazine Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan yap\u0131lan bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n d\u00fcnya ba\u015fkentlerindeki b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikleri taraf\u0131ndan servis edilmesi ile ya\u015fand\u0131. A\u00e7\u0131klamada \u00fc\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fadam\u0131, grubu destekledi\u011fi i\u00e7in El Kaide\u2019ye ba\u011fl\u0131 ter\u00f6ristler olarak listelendi. Bu i\u015f adamlar\u0131ndan ikisi M\u0131s\u0131r\u2019dan, di\u011feri L\u00fcbnan\u2019dan Brezilya\u2019ya gelmi\u015f. L\u00fcbnanl\u0131 i\u015fadam\u0131 son 32 y\u0131ld\u0131r burada ya\u015f\u0131yor. B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik taraf\u0131ndan yap\u0131lan bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 Brezilya genelindeki bas\u0131n organlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda da bir\u00e7ok medya kurulu\u015funa servis edildi ve sonras\u0131nda da haber olarak yer ald\u0131. Baz\u0131 yay\u0131n organlar\u0131nda, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 derinlemesine analiz edilmeden ve ele\u015ftirel bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bahsini etti\u011fimiz ilk davada, i\u015fadam\u0131 serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131 ve iadesi ger\u00e7ekle\u015fmedi. Bu, k\u0131smen, medyada yer alan haberlerin ve \u00f6zellikle de bu konuya meyilli deneyimli gazetecilerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilebilir. Elbette buna Brezilya\u2019da bulunan T\u00fcrk toplumunun bask\u0131s\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc de eklemek gerekir. Bununla birlikte, Brezilya\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nan bir\u00e7ok T\u00fcrk g\u00f6\u00e7menin ya\u015fanan olay\u0131n etkisi ile \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmeli.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer \u00f6rnekte ise, \u00fc\u00e7 i\u015fadam\u0131 haklar\u0131nda yap\u0131lan su\u00e7lamadan dolay\u0131 derinden etkilenen hayatlar\u0131na devam etmek zorunda kald\u0131lar. Banka hesaplar\u0131 kapat\u0131ld\u0131, e-posta adresleri iptal edildi ve isimleri da\u011f\u0131t\u0131lan bas\u0131n b\u00fclteni sonucunda medyan\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 haberler ile d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde birer ter\u00f6rist ve destek\u00e7isi olarak an\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu iki olay\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Brezilya\u2019da \u00e7ok daha fazla olay ya\u015fand\u0131. Medyada yer alan haberlerde, d\u00fc\u015fmanlar\u0131na g\u00f6z a\u00e7t\u0131rmamak i\u00e7in ter\u00f6rizmi bir koz olarak kullanan ve bunun i\u00e7in medyay\u0131 kontrol alt\u0131na alan otoriter rejimlere ve siyasi m\u00fcttefiklerine yer verilmedi.<\/p>\n\n\n\n

Korku ve g\u00fcvensizlik ortam\u0131 bir T\u00fcrk gazetecinin Brezilya\u2019y\u0131 terk etmesine neden oldu. Ter\u00f6rizm ad\u0131 al- t\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek olas\u0131 bir bas\u0131n bildirisinde ad\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ve Brezilya medyas\u0131nda yay\u0131nlanmas\u0131 riskine kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fclkeyi terk etti.<\/p>\n\n\n\n