Gazetecileri Koruma Komitesi\u2019nin (CPJ) 2021 Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00d6d\u00fclleri New York\u2019ta d\u00fczenlenen bir t\u00f6renle sahiplerini buldu.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u0131l Belarus\u2019tan Katsiaryna Barysevich, Guatemala\u2019dan Anastasia Mej\u00eda, Mozambik\u2019ten Mat\u00edas Guente ve Myanmar\u2019dan Aye Chan Naing \u00f6d\u00fcle de\u011fer g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Gwen Ifill Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fcn sahibiyse \u00c7inli gazeteci Jimmy Lai oldu.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6d\u00fcl t\u00f6reni \u00f6ncesi de\u011ferlendirme s\u00fcrecini Amerika\u2019n\u0131n Sesi\u2019ne anlatan Gazetecileri Koruma Komitesi \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Joel Simon, \u201cHer y\u0131l be\u015f b\u00f6lgesel program\u0131m\u0131z d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda tehdit alt\u0131ndaki gazetecilerle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Onlar\u0131 tan\u0131yor, hikayelerini \u00f6\u011freniyor ve Uluslararas\u0131 Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne aday g\u00f6steriyorlar.Daha sonra onur listemiz y\u00f6netim kurulumuza sunuluyor ve onlar da bu listeyi onayl\u0131yorlar. Onurland\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z harika gazetecilerden yana hi\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z yok; bu i\u015fin en kolay yan\u0131, zor olan, bu t\u00fcr bir tan\u0131nmay\u0131 hak eden gazetecileri, cesur gazetecileri se\u00e7mek\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6d\u00fcle de\u011fer bulunmak i\u00e7in gerekli nitelikleri payla\u015fan Joel Simon, \u201c\u0130lki, mesle\u011finizin zirvesinde se\u00e7kin bir gazeteci olman\u0131z gerekti\u011fi. \u0130kincisi ise, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma ve bir \u015feyleri haber yapma cesareti g\u00f6stermeniz. Yani bu \u00f6d\u00fcl, hem ola\u011fan\u00fcst\u00fc gazetecilik, hem de ola\u011fan\u00fcst\u00fc cesaret i\u00e7in\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n\n\n\n
\u201cHer zaman gazetecili\u011fin normal bir i\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylerim. Ne yaz\u0131k ki, d\u00fcnyan\u0131n baz\u0131 yerlerinde durum b\u00f6yle de\u011fil.Burada d\u00f6rt \u00fclke var ama gazetecilik yapma eyleminin, \u00f6zellikle de hesap verebilirlik, gazetecilik, iktidardaki yetkilileri tehdit eden gazetecilik yapma eyleminin do\u011fas\u0131 gere\u011fi tehlikeli oldu\u011fu bir\u00e7ok ba\u015fka \u00fclke de se\u00e7ebilirdik. Biz hem yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi hem de ald\u0131klar\u0131 riski tan\u0131mak ve \u00f6d\u00fcllerin onlara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tan\u0131nma yoluyla, i\u015flerini biraz daha g\u00fcvenli hale getirebilece\u011fimizi umuyoruz ve ayn\u0131 zamanda yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi, meslekta\u015flar\u0131n\u0131n, gazetecilerin tehditlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlerde yap\u0131yor olmalar\u0131na dikkat \u00e7ekmek istiyoruz\u201d diyen Simon, 1997’de komitede g\u00f6rev yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, demokrasi, insan haklar\u0131 ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunda derin bir iyimserlik d\u00f6nemi h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, \u201cSonu\u00e7ta gazeteciler Sovyetler’in \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnde kritik bir rol oynad\u0131. Ayr\u0131ca Latin Amerika’yla ilgili insan haklar\u0131 haberleri, o b\u00f6lgedeki askeri h\u00fck\u00fcmetlerin \u00e7\u00f6kmesine yol a\u00e7t\u0131\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm d\u00fcnyadaki bask\u0131c\u0131 ve otokratik h\u00fck\u00fcmetlerin, \u00f6zellikle teknoloji ve bilgi \u00e7a\u011f\u0131nda, bas\u0131n\u0131 kontrol edenlerin g\u00fcc\u00fc kontrol etti\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Joel Simon, gazetecilerin kamuoyu alg\u0131s\u0131n\u0131n \u015fekillenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n\n\n\n
Simon, \u201cBu y\u00fczden gazeteciler d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetlerle, hem \u015fiddet uygulayan ve yasal i\u015flem yapan bask\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerle, hem de Amerika da dahil olmak \u00fczere sadece pop\u00fclist liderlere kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131klar\u0131 demokrasilerde bulunan h\u00fck\u00fcmetlerle \u00e7at\u0131\u015f\u0131yorlar\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
ABD Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya medyas\u0131 \u00fczerindeki etkisine dikkat \u00e7eken Simon eski Ba\u015fkan Donald Trump\u2019\u0131n bas\u0131n mensuplar\u0131yla ili\u015fkisini hat\u0131rlatarak, \u201cBas\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fc marjinalle\u015ftirmeye, gayri me\u015frula\u015ft\u0131rmaya, baltalamaya \u00e7al\u0131\u015fan ve bunu yaparak kendi s\u00f6ylemlerini \u00f6ne s\u00fcren Ba\u015fkan Trump kesinlikle bu e\u011filimin bir \u00f6rne\u011fidir. Bu nedenle, \u00f6d\u00fcle de\u011fer g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015filerin ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecilik ortam\u0131n\u0131n Amerika da dahil her yerde de\u011fi\u015fti\u011fini kabul etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, zorluklar art\u0131k daha b\u00fcy\u00fck. 25 y\u0131l \u00f6nce bu i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda derin bir iyimserlik vard\u0131, ne yaz\u0131k ki durum art\u0131k b\u00f6yle de\u011fil.Ba\u015fkan Trump ‘sahte haber’ terimini kullanmaya ve gazetecilere ‘halk d\u00fc\u015fman\u0131’ demeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde otokratik h\u00fck\u00fcmetlerin ayn\u0131 retori\u011fi benimsedi\u011fini ve bunu kendi \u00fclkelerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecili\u011fi bast\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bush y\u00f6netiminin ter\u00f6re kar\u015f\u0131 sava\u015f s\u00f6ylemini benimsedi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, h\u00fck\u00fcmetlerin t\u00fcm d\u00fcnyada ter\u00f6rle m\u00fccadele yasalar\u0131n\u0131 kullanarak ter\u00f6r\u00fc bast\u0131rma kisvesi alt\u0131nda medyaya bask\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.Afganistan’da ya\u015fananlar\u0131n Biden y\u00f6netiminde bizim g\u00fcvenilirli\u011fimizi ger\u00e7ekten sarst\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O \u00fclkede canl\u0131 bir medya toplulu\u011fu olu\u015fturan gazeteciler, rejimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle b\u00fcy\u00fck tehdit alt\u0131na girdi ve ABD h\u00fck\u00fcmeti onlar\u0131 korumak i\u00e7in ad\u0131m atmad\u0131, g\u00fcvenliklerine yard\u0131mc\u0131 olmad\u0131. Ve bence o gazeteciler de biz de \u00e7ok hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131k, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki gazeteciler olanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc ve bence bu ABD’nin g\u00fcvenilirli\u011fini daha da zedeledi\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Taleban\u2019\u0131n iktidara gelmesinin ard\u0131ndan Afganistan\u2019da gazetecilerin de\u011fi\u015fen \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na da de\u011finen Simon, \u201c\u0130nan\u0131lmaz derecede becerikli Afgan gazeteciler s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlayabilir, s\u0131rf beceriklilikleri sayesinde hayatta kalabilir mi?Bilirsiniz, \u00fclkeyi y\u00f6netmeleri gerekir, h\u00fck\u00fcmeti y\u00f6netmeleri gerekir, bunlar m\u00fctevaz\u0131 d\u00fczeyde bir pragmatizm gerektirir. Ve bence, soru \u015fu ki, bu pragmatik unsurlar veya d\u00fc\u015f\u00fcnceler, gazetecili\u011fin i\u00e7inde i\u015fleyebilece\u011fi bir nebze olsun alan sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131labilir mi? Bence bu m\u00fcmk\u00fcn\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Geleneksel bask\u0131c\u0131 stratejiler uygulayan h\u00fck\u00fcmetlere \u00c7in, \u0130ran ve K\u00fcba\u2019y\u0131 \u00f6rnek g\u00f6steren Simon, sans\u00fcr sorununu vurgulad\u0131. Simon, \u201cBiliyorsunuz, bunlar se\u00e7ilmi\u015f otokratlar, T\u00fcrkiye’de Erdo\u011fan, Macaristan’da Orban\u2026 Ve bu liderler, halk\u0131 kutupla\u015ft\u0131rmay\u0131 ve kendilerini ger\u00e7ekten incelemeye ve hesap verebilirli\u011fe maruz b\u0131rakmadan iktidar\u0131 ellerinde tutmalar\u0131na ve h\u00fck\u00fcmet arac\u0131n\u0131 kontrol etmelerine olanak tan\u0131yan bask\u0131c\u0131 stratejiler kullan\u0131yorlar\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
Gazetecileri Koruma Komitesi \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Joel Simon, \u201cBas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n sava\u015f\u0131d\u0131r. Bu sava\u015fta galip gelmeliyiz. Ger\u00e7ekten zor ve uzun s\u00fcreli bir m\u00fccadele i\u00e7inde oldu\u011fumuzu bilmeliyiz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n