2 Kas\u0131m, Uluslararas\u0131 Gazetecilere Kar\u015f\u0131 Su\u00e7larda Cezas\u0131zl\u0131kla M\u00fccadele G\u00fcn\u00fc. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok noktas\u0131nda mesle\u011fi ba\u015f\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden y\u00fczlerce gazeteci var. Kamuoyunu bilgilendirmek i\u00e7in her alanda hayatlar\u0131n\u0131 ortaya koyan bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n canlar\u0131na kast edenler hala serbestler ve meslekta\u015flar\u0131m\u0131z ise faili me\u00e7hul listesine yaz\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
Gazetecilerin tehdit edilmesi, korkutulmas\u0131 ve faillerinin ellerini kollar\u0131n\u0131 sallayarak dola\u015fmalar\u0131 demokrasi ad\u0131na utan\u00e7 verici bir durum. Gazetecilere Kar\u015f\u0131 Su\u00e7larda Cezas\u0131zl\u0131kla M\u00fccadele Uluslararas\u0131 G\u00fcn\u00fc i\u00e7in Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) bir rapor yay\u0131nlad\u0131. CPJ\u2019e g\u00f6re son 10 y\u0131lda gazetecilerin kurban edildi\u011fi cinayet vakalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 81\u2019inde failler bulunamad\u0131 bile. 2011 y\u0131l\u0131ndan itibaren haz\u0131rlanan 10 y\u0131ll\u0131k rapora g\u00f6re, Somali gazeteci cinayetleri s\u0131ralamas\u0131nda birinci s\u0131rada.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7en iki y\u0131lda Afganistan listede ilk be\u015f i\u00e7erisinde yer al\u0131yordu. A\u011fustos ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda ABD ile koalisyon g\u00fc\u00e7lerinin geri \u00e7ekilmesi, Cumhurba\u015fkan\u0131 E\u015fref Gani\u2019nin \u00fclkeden ka\u00e7mas\u0131 ve Taliban\u2019\u0131n kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmesiyle gazetecilerin durumlar\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015fti. Taliban\u2019\u0131n gaddar bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden y\u00fczlerce gazeteci \u00fclkeyi terk etti. Afganistan\u2019da son 10 y\u0131lda cinayete kurban giden 17 gazeteci var.<\/p>\n\n\n\n
Somali, Suriye, Irak ve Sudan ile endeksin \u00fcst s\u0131ralar\u0131nda yer alan di\u011fer \u00fclkelerde de oldu\u011fu gibi katiller i\u00e7in cezas\u0131zl\u0131k \u00fcst s\u0131ralarda.<\/p>\n\n\n\n
Bir di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfuslu Pakistan\u2019da gazetecilerin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve faillerin hala serbest oldu\u011fu 12 \u00fclke aras\u0131nda dokuzuncu s\u0131rada yer al\u0131yor. Pakistan Bas\u0131n Derne\u011finin yaln\u0131zca 2021\u2019de gazetecilere y\u00f6nelik cinayetler, sald\u0131r\u0131lar ve tutuklamalarla ilgili derledi\u011fi liste t\u00fcyler \u00fcrpertici. \u00dclkede 75\u2019ten fazla gazeteci g\u00f6revi ba\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu davalar\u0131n ikisi d\u0131\u015f\u0131nda di\u011ferleri ise hala \u00e7\u00f6z\u00fclemedi.<\/p>\n\n\n\n
Sadece listedeki \u00fclkelerde de\u011fil, demokratik \u00fclkelerde de gazeteciler b\u00fcy\u00fck ki\u015fisel risk alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6be\u011finde ya\u015fanan Hollandal\u0131 gazeteci Peter R. De Vies\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi bu risk grubuna bir \u00f6rnek.<\/p>\n\n\n\n
Bas\u0131na kar\u015f\u0131 sans\u00fcr \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle de uygulamaya konuluyor. Bu \u015fekilde hem kontrol\u00fc sa\u011flamak hem de mesleki y\u0131ld\u0131rma ile engeller olu\u015fturuluyor. Bunun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fini ise T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015f\u0131yoruz. T\u00fcrkiye, gazetecileri ya\u015farken \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. AKP h\u00fck\u00fcmetinin KHK\u2019lar ile kapat\u0131p binlerce bas\u0131n mensubunu i\u015fsiz b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda, 2020 y\u0131l\u0131nda en az 22 gazeteci mesleki faaliyetlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc hayatlar\u0131n\u0131 kaybettiler. Bu rakam 2019 toplam\u0131n\u0131n iki kat\u0131ndan fazla. 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n cinayet say\u0131lar\u0131 ise ge\u00e7en y\u0131la yak\u0131n seyrediyor. CPJ, Afganistan\u2019daki siyasi belirsizlik ve di\u011fer y\u00fcksek riskli \u00fclkeler sebebiyle y\u0131l sonuna dair bir tahmin yapman\u0131n g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu kaydediyor.<\/p>\n\n\n\n
Peki neden say\u0131s\u0131z gazeteci cinayeti ve adam ka\u00e7\u0131rma olay\u0131na ra\u011fmen, bu su\u00e7lar\u0131n failleri hala me\u00e7hul kal\u0131yor? Gazetecileri sosyal medya \u00fczerinden tehdit edenlerin kimliklerinin tespit edilmesi, kovu\u015fturulmas\u0131 ve adalete teslim edilmesi gerekiyor. Bu kaybolmalar\u0131n ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda ger\u00e7ekte kimlerin oldu\u011fu bulunmal\u0131. Medyay\u0131 do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak sindirmekle su\u00e7lanan ne t\u00fcr gruplar bulunuyor. Yoksa ter\u00f6r gruplar\u0131n\u0131n i\u015fi mi?<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015flenen cinayetlerin ger\u00e7ek faillerinin bulunmas\u0131 i\u00e7in bu sorular\u0131n cevaplar\u0131 bulunmak zorunda. Her durumda da gazetecileri korumak, faillerden hesap sormak ve adaletin yerini bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak h\u00fck\u00fcmetlerin sorumlulu\u011funda. Ne yaz\u0131k ki, h\u00fck\u00fcmetler bu davalar\u0131 takip etmek i\u00e7in pek az istekli. Sonu\u00e7 olarak gazetecilere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar h\u0131z kesmeden devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
MEDYAMIZ HER ZAMANK\u0130 G\u0130B\u0130 \u00d6ZG\u00dcR<\/strong><\/p>\n\n\n\n Listedeki \u00fclkelerin liderleri, gazetecileri ele\u015ftirmek, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 veya vatanseverliklerini sorgulamak ve hatta onlar\u0131 d\u00fc\u015fman \u00fclkelerin ajanlar\u0131 gibi g\u00f6stererek de hedefe koyuyorlar. Kaybolmalar ve sald\u0131r\u0131larla ilgili sorular\u0131 g\u00f6rmezden gelen liderlerin hepsi de ayn\u0131 \u015feyi iddia ediyor: \u201cMedyam\u0131z her zamanki gibi \u00f6zg\u00fcr.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u00d6zg\u00fcr bir bas\u0131n demokrasinin temelidir. Bu temelin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ise gazetecilerin g\u00fcvenli\u011fidir. H\u00fck\u00fcmetler, bu temeli sars\u0131yorlar. Bazen, bu kaybolmalar\u0131n ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bile kabul etmiyorlar. Ele\u015ftirinin su\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir korku imparatorlu\u011fu olu\u015fturuyorlar. Bu da baz\u0131 karanl\u0131k gruplar\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n\n\n Gazeteciler, hayatlar\u0131n\u0131 riske atarak inan\u0131lmaz i\u015fler yapmaya devam ediyorlar. Ger\u00e7e\u011fi kamuoyuna aktar\u0131rlarken ba\u015flar\u0131na gelen olaylar\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 da hak ediyorlar. Cevaplar\u0131n bulunamamas\u0131 veya gecikmesi, \u00fclkelerin demokratik kimliklerini kirletiyor. Bu da baz\u0131 \u00fclkelerin kendilerine her y\u0131l haz\u0131rlanan \u2018\u00c7\u00f6z\u00fclmemi\u015f cinayetler listesinde\u2019 bir yer bulmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Global Cezas\u0131zl\u0131k Endeksi<\/strong><\/p>\n\n\n\n