Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki şeffaflık yükümlülüklerini ihlal ettiği için X karşısında 120 milyon € para cezası verdi. İhlaller arasında ‘mavi işaretin’ yanıltıcı tasarımı, reklam deposunun şeffaf olmaması ve araştırmacılar için kamuya açık verilere erişim sağlanamaması yer alıyor.
X’in ‘mavi işaretinin aldatıcı tasarımı
X’in ‘doğrulanmış hesaplar’ için ‘mavi işaret’ kullanması kullanıcıları kandırıyor. Bu, DSA’nın çevrimiçi platformların hizmetlerinde yanıltıcı tasarım uygulamalarını yasaklama yükümlülüğünü ihlal etmektedir. X’te, şirket hesabın arkasında kimin olduğunu anlamlı şekilde doğrulamadan herkes ‘doğrulanmış’ statüsünü almak için ödeme yapabilir; bu da kullanıcıların hesapların ve içeriklerin gerçekliğini değerlendirmesini zorlaştırır. Bu aldatmaca, kullanıcıları sahte sahte ve kötü niyetli kişiler tarafından diğer manipülasyon türleri dahil olmak üzere dolandırıcılıklara maruz bırakır. DSA kullanıcı doğrulamasını zorunlu kılmasa da, çevrimiçi platformların kullanıcıların doğrulandığını yanlış iddia etmesini açıkça yasaklamaktadır; oysa böyle bir doğrulama yapılmamıştır.
X’in reklam deposunun şeffaf olmaması
X’in reklam deposu, DSA’nın şeffaflık ve erişilebilirlik gereksinimlerini karşılamamaktadır. Erişilebilir ve aranabilir reklam depoları, araştırmacılar ve sivil toplum için dolandırıcılıkları, hibrit tehdit kampanyalarını, koordineli bilgi operasyonlarını ve sahte reklamları tespit etmeleri açısından kritik öneme sahiptir.
X, tasarım özellikleri ve işlemede aşırı gecikmeler gibi erişim engellerini içerir; bu da reklam depolarının amacını zayıflatır. X’in reklam deposu ayrıca reklamın içeriği, konusu ve bunun için ödeme yapan yasal kişi gibi kritik bilgilerden yoksun. Bu durum, araştırmacıların ve kamuoyunun çevrimiçi reklamcılıkta olası riskleri bağımsız olarak incelemesini engelliyor.
Araştırmacılara kamuya açık verilere erişim sağlamama
X, araştırmacılara platformun kamuya açık verilerine erişim sağlama konusundaki DSA yükümlülüklerini yerine getirmiyor. Örneğin, X’in hizmet şartları, uygun araştırmacıların kamuya açık verilerine, kazıma yoluyla da dahil olmak üzere, bağımsız olarak erişmesini yasaklamaktadır. Ayrıca, X’in araştırmacıların kamuya açık verilere erişimi süreçleri, Avrupa Birliği’nde çeşitli sistemik risklere yönelik araştırmaları etkili bir şekilde zayıflatarak gereksiz engeller oluşturur.
Bugün verilen ceza, bu ihlallerin niteliği, etkilenen AB kullanıcıları açısından ciddiyeti ve süresi göz önünde bulundurularak hesaplandı.
Bu, DSA kapsamında ilk uyumsuzluk kararıdır.
Sonraki Adımlar
X’in artık Komisyon’a, mavi işaretlerin yanıltıcı kullanımıyla ilgili 25. Madde (1) DSA’nın ihlalini sona erdirmek için almayı planladığı özel önlemleri bildirmek için 60 çalışma günü vardır.
X’in, reklam deposu ve araştırmacılar için kamu verilerine erişimle ilgili DSA’nın 39. ve 40(12) maddelerinin ihlallerini ele almak için gerekli önlemleri belirleyen bir eylem planını Komisyon’a sunmak için 90 çalışma günü vardır. Dijital Hizmetler Kurulu, X’in eylem planını aldıktan sonra görüşünü sunmak için bir ay süresi olacak. Komisyonun nihai kararını vermek ve makul bir uygulama süresi belirlemek için bir ayı daha olacak.
Uyumsuzluk kararına uymamak, periyodik ceza ödemelerine yol açabilir. Komisyon, kararın ve genel olarak DSA’nın uyumunu sağlamak için X ile etkileşime devam etmektedir.
Arka plan
18 Aralık 2023’te Komisyon, X’in yasa dışı içeriğin yayılması ile ilgili alanlarda DSA’yı ihlal edip etmediğini ve bilgi manipülasyonuyla mücadele için alınan önlemlerin etkinliğini değerlendirmek için resmi işlemler başlattı; soruşturma bu konuda devam etmektedir.
Bu işlemler ayrıca aldatıcı tasarımın kullanımı, reklam şeffaflığının eksikliği ve araştırmacılar için yetersiz veri erişimini kapsadı; bu nedenle Komisyon 12 Temmuz 2024’te ön bulguları kabul etti ve bugün bir uyumsuzluk kararı aldı.
Kullanıcıları mavi işaretlerle kandırmak, reklamlardaki bilgileri gizlemek ve araştırmacıları dışarı atmak AB’de çevrimiçi olarak yer almaz. DSA kullanıcıları korur. DSA, araştırmacılara potansiyel tehditleri ortaya çıkarma yolu sunar. DSA, çevrimiçi ortama olan güveni yeniden kazandırır. DSA’nın ilk uyumsuzluk kararıyla birlikte, X’i kullanıcıların haklarını zedelemekten ve hesap vermekten kaçınmakla sorumlu tutuyoruz.